TROUBLE IN TAHITI & A QUIET PLACE

Trouble in Tahiti / A Quiet Place

A Quiet Place – Wieland Satter (Old Sam ) en Ensemble. (Foto: Carl Brunn)

Trouble in Tahiti, opera van Leonard Bernstein op een libretto van de componist. Voor het eerst opgevoerd op 12 juni 1952 op het Festival of the Creative Arts, Campus van Brandeis University in Waltham, Massachusetts.

A Quiet Place, opera van Leonard Bernstein op een libretto van Stephen Wadsworth. Het is het vervolg op Trouble in Tahiti. De première was in Houston op 17  juni 1983. Première in het Theater Aachen op 10 februari 2019. Bijgewoonde voorstelling op 16 februari 2019.

Old Sam, Dinahs man: Wieland Satter
Dede, Dinahs dochter: Katharina Hagopian / Evmorfia Metaxaki
Junior, Dinahs zoon: Fabio Lesuisse
François, man van Dede: Patrick Cook
Susie, Dinahs vriendin: Irina Popova
Bill, Dinahs broer: Jorge Escobar
Doc, Dinahs dokter: Pawel Lawreszuk
Mrs. Doc, zijn vrouw: Ekaterina Chekmareva
Ondernemer: Soon-Wook Ka
Analyst: Hans Schaapkens
Young Sam: Ronan Collett
Dinah: Fanny Lustaud
Jazz Trio, Sopraan: Jelena Rakic
Jazz Trio, Tenor: Takahiro Namiki
Jazz Trio, Bariton: Eddie Mofokeng

Sinfonieorchester & Opernchor Aachen
Dirigent: Christopher Ward
Regie: Nina Russi

Muzikaal:
Scenisch:

Bij de creatie van A Quiet Place in Houston Grand Opera in 1983 was het een double bill: Trouble in Tahiti –  pauze – A Quiet Place. Omdat het Theater Aachen de reeks voorstellingen met de twee titels aankondigde, dachten wij aanvankelijk dat wij deze oerversie zouden ten gehore krijgen, maar dat was niet het geval. Het was de gebruikelijke versie waarbij Trouble in Tahiti als een droomsequens / flashback het grootste deel van de tweede akte vormt en die in deze laatste en definitieve vorm onder leiding van Bernstein zelf in april 1986 in Wenen voor het eerst opgevoerd werd. In het Theater Aachen hoorden wij een Kammerfassung van Garth Edwin Sunderland.

Na 1986 werd de opera nog amper opgevoerd en nu plots – dankzij 100 jaar Bernstein – krijgen wij op enkele maanden tijd twee opvoeringen te recenseren. Om niet in herhaling te vallen refereren wij voor de inhoud naar onze recensie over de voorstellingen door Opera Zuid.
Persoonlijk vinden wij A Quiet Place maar een matig boeiend werk en wij vermoeden dat na deze korte heropleving de opera terug een lange rust tegemoet zal gaan. De belangrijkste figuur is deze van Dinah en die is al dood bij de aanvang van deze sequel. De mooiste muziek is deze van Trouble in Tahiti, waar de jonge Bernstein nog aan het woord is. Frisse, goed in het oor liggende melodieën die in A Quiet Place ontbreken. Dramatisch zit het allemaal wel goed, maar boeiend is anders.

Zeker de eerste akte is niet meer dan Sprechgesang. Veel te veel woorden voor veel te weinig muziek. De tweede en derde aktes, met minder personages, klinken lyrischer, met aria’s en vakkundig opgebouwde ensembles, in feite een subtiele, maar onmiskenbare opeenvolging van variaties op het thema van Dinah’s aria “There is a garden” Meesterlijk hoe Bernstein dat harmonisch weet te variëren en het is beslist aan te horen dat hij op zijn oude dag iets meekreeg van Gustav Mahler, een postume dank voor het baanbrekend werk dat hij met de New York Philharmonic verrichte voor de toen miskende componist. Moeten wij er aan herinneren dat het Bernstein was die de eerste integrale opname van Mahler’s symfonieën op LP uitbracht? Een opname die wij al een halve eeuw koesteren. Een 5 kg wegende luxe-uitgave, eigen aan het vinyl tijdperk, en die met de kleinere CD-doosjes meteen verleden tijd werd.

Bij de opvoering in Aachen vielen enkele mooie stemmen op, o.a. Wieland Satter, aanvankelijk een bas met rollen als Philipp II (Don Carlo), Mefisto (Faust) en Boris Godounov, maar op weg om een goede Hollander te worden. Met zijn bijzonder sonore en smeuïge stem was hij een uitstekende Old Sam. Fanny Lustaud is de vaste mezzosopraan van het gezelschap. Wie een operavoorstelling in Aachen bijwoont, heeft veel kans haar te horen. Als Dinah vonden wij de stem wat te donker getimbreerd. Wij verkiezen veruit een lichtere mezzo, bijna een sopraan, maar dat is misschien een kwestie van smaak. Katharina Hagopian was ziek en werd vocaal vervangen door Evmorfia Metaxaki, terwijl zij zelf de rol van Dede acteerde. Met haar frisse, soepele sopraanstem was Metaxaki een uitstekende vervanging. Twee lichte baritons waren juist geschikt voor hun rol: Ronan Collett als Young Sam en Fabio Lesuisse als Junior, die opviel door zijn aanstellerig gedrag en zijn potsierlijke kledij. De overige zangers deden op degelijke wijze wat van hen verwacht werd.

Dirigent Christopher Ward had het volume van het orkest flink wat mogen afremmen. De kopers bliezen ons de horen van het hoofd en dwongen de zangers om op een geforceerde wijze te zingen. “Kammerfassung”? Het klankvolume was meer om de zaal van de MET in New York te vullen.

De regie is in Duitse operahuizen vaak een hoofdstuk apart, maar niet hier. Nina Russi hield zich in grote lijnen aan de aanduidingen van het libretto en, zoals de foto’s aantonen, waren de decors aangenaam traditioneel. Wel werd wat overbodig gebruik gemaakt van het roterend toneel. Een operavoorstelling mag geen kermismolen worden.

Wie de opvoeringen van Opera Zuid gemist heeft en toch het Bernstein jaar wil eren met een aantrekkelijke voorstelling van A Quiet Place, kan nog terecht in Aken tot 17 mei 2019. Details vindt U hier.

G.M. (Gepubliceerd op 19/2/2019)

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.