LEGENDA BALTYKU

Legenda Baltyku

Ensemble (Foto: Bartek Barczyk)

Legenda Bałtyku, Poolse opera van Feliks Nowowiejski (1877-1942) op een tekst van Waleria Szalay-Groele. Voor het eerst opgevoerd in het Teatr Wielki te Poznan op 28 November 1924. Nieuwe productie door het Teatr Wielki te Poznan. Te zien op OperaVision.

Doman: Pavlo Tolstoy
Bogna: Wioletta Chodowicz
Mestwin: Aleksander Teliga
Tomir: Szymon Komasa
Swatawa: Magdalena Wilczyńska-Goś
Lubor: Robert Gierlach
Sambor: Karol Bochański
Perun’s stem: Tomasz Mazur

Koor en Orkest van het Teatr Wielki Poznan
Dirigent: Tadeusz Kozłowski
Regisseur: Robert Bondara

Muzikaal:
Scenisch:

Bijna honderd jaar na zijn wereldpremière keert Feliks Nowowiejski’s Legenda Bałtyku (Baltische Legende) terug naar het grote operagebouw van Poznan waar het destijds gecreëerd werd. De componist Feliks Nowowiejski  zullen bij ons maar weinig operaliefhebbers kennen. Hij liet nochtans een omvangrijk oeuvre na. De titels van de vijf andere opera’s die hij nog schreef: Emigranci, Obieżysasy, Ondraszek, Kaszuby en Busola zijn ons volledig onbekend. Zijn populairste werk is het dramatisch scenisch oratorium Quo Vadis. (waarvan een cd opname bestaat). Vreemd is het niet dat een Poolse componist deze stof in een oratorium verwerkte, wat wij vooral kennen als een film is in oorsprong een boek van de Pool Henryk Sienkiewicz.

De opera Legenda Bałtyku is geïnspireerd op de Slavische legende van de verzonken stad Vineta. Het werk is rijk aan volksmotieven en heeft een romantische plot vol wendingen en monumentale koorpartijen. Doman’s aria “Czy Ty mnie kochasz” werd beroemd gemaakt door Jan Kiepura, die het wereldwijd heeft uitgevoerd. Luister hier naar de aria door Piotr Beczala.
De sprookjesachtige wereld van waternimfen, demonen en vreemde zeewezens wordt nieuw leven ingeblazen door de choreograaf en regisseur Robert Bondara. Met deze opvoering eindigt het  in Poznan gevierde 140-jarig jubileum van de geboorte van de componist, dat in 2017 valt.

Twee rivalen: Doman, een visser en Lubor, een koopman, dingen om Bogna’s hand. Haar vader, die veruit de rijke Lubor verkiest, stuurt Doman weg om de kroon van Jurate te vinden, de legendarische heerser van een verzonken stad, in de vage hoop hem nooit meer terug te zien.
Bogna is echter verliefd op Doman en heeft geen boodschap aan Lubor’s avances, die wij naar Westerse maatstaven als grensoverschrijdend gedrag zouden beschouwen (i.e. hem zonder enige vorm van proces een uitsluiting van de gemeenschap zou opleveren).

Doman duikt naar de bodem van de zee en bemachtigt probleemloos de begeerde kroon. Dit vormt de amper twintig minuten durende  tweede akte, enkel voor ballet en koor, bijzonder mooi in beeld gebracht door videoprojecties.

Intussen wordt in het vissersdorp midzomernacht gevierd, met een uitbundige verering van hun goden Pertun, Svetovid en de godin van de liefde Driedzilla. Een orgie, hier naar Poolse normen zeer zedig uitgebeeld, zet Lubor aan om zijn toenadering tot Bogna wat heviger te maken. Bogna blijft hem echter afwimpelen. In zijn woede dooft Lubor het heilig vuur, verwoest het fallusachtige afgodsbeeld van Driedzilla en beschuldigt Bogna hiervan.

Het dreigt allemaal slecht af te lopen voor Bogna, maar Doman komt nog juist op tijd opdagen met de begeerde kroon – het laatste kwartier van de opera-  om alles tot een goed einde te brengen.

Waarom bij het slot van de opera ook nog een hoge katholieke geestelijke met veel pastiche zijn zegen komt geven aan een gemeenschap die andere goden vereert is ons een raadsel. Een toevoegsel voor de Poolse pilarenbijters?

De opvoering door de Opera van Poznan is zeer prijzenswaardig. Wij zijn vooral begeesterd door de kristalheldere lyrische sopraanstem van Wioletta Chodowicz en de kernachtige bariton van Robert Gierlach. Opvallend goed is ook de bariton Szymon Komasa als Tomir, de vriend van Doman. Pavlo Tolstoy is niet echt een tenor naar onze smaak. De man heeft wel een krachtige stem met een trefzekere hoogte, maar het klinkt allemaal nogal rechtlijnig, weinig genuanceerd.

De twee hoofdpersonages worden ook uitgebeeld door twee balletdansers, een nieuwe rage van het moderne regietheater. De mollige zingende Bogna contrasteert hier op een bijna hilarische wijze met de dansende anorexie die haar evenbeeld zou moeten zijn. Een storend element in een enscenering die verder aangenaam traditioneel is.

Maestro Tadeusz Kozłowski is verantwoordelijk voor de correcte uitvoering van de melodieuze partituur van Nowowiejski.

Een niet te missen kans om kennis te maken met deze neoromantische opera. Niet meteen een meesterwerk, maar zeker het beluisteren waard.

De opera is te beleven in HD (1080p), Engels ondertiteld, tot 9 juni 2018 op OperaVision of op Youtube.

G.M. (Gepubliceerd op 14/12/2017)

1 Comment

  1. Fred schreef:

    bedankt voor de tip, zeer mooi werk en zeer mooie uitvoering, ook een mooi operahuis. Was er deze zomer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *