“GOTHIC PINOCCHIO”

Pinocchio

Chloé Briot (le pantin) en Vincent Le Texier (le père) (Foto: Patrick Berger/ArtComPress)

Pinocchio, opera van Philippe Boesmans op een libretto van Joël Pommerat, gebaseerd op het boek van Carlo Collodi. Gecreëerd op 3 juli 2017 in het Grand Théâtre de Provence tijdens het Festival van Aix-en-Provence.

Le directeur de la troupe / premier escroc / deuxième meurtrier / le directeur de cirque: Stéphane Degout
Le père / troisième meurtrier / le maître d’école: Vincent Le Texier
Le pantin: Chloé Briot
Deuxième escroc / le directeur de cabaret / le juge / premier meurtrier / le marchand d’ânes: Yann Beuron
La chanteuse de cabaret / le mauvais élève: Julie Boulianne
La fée: Marie-Eve Munger

Klangforum Wien
Dirigent: Emilio Pomarico
Regie: Joël Pommerat

Muzikaal:
Scenisch:

Pinocchio

Stéphane Degout (Le directeur de la troupe) (Foto: Patrick Berger/ArtComPress)

Pinocchio

Vincent Le Texier (le père) en Chloé Briot (le pantin) (Foto: Patrick Berger/ArtComPress)

Pinocchio

Stéphane Degout, Yann Beuron (deux escrocs) en Chloé Briot (le pantin) Foto: Patrick Berger/ArtComPress)

Pinocchio

Marie-Eve Munger (la fée) en Chloé Briot (le pantin) (Foto: Patrick Berger/ArtComPress)

Met het verhaal van Pinocchio heeft iedereen wel op de een of andere manier kennis gemaakt, maar het is vooral de tekenfilm van Walt Disney uit 1940 die in ons geheugen gegrift staat. Wat Carlo Collodi in 1883 neerschreef, is echter veel uitgebreider dan wat The perfect American Walt Disney er in 1940 uitgefilterd heeft. Het verhaal heeft enkele donkere kanten, dat werd ons duidelijk toen wij kennismaakten met de operaversie van Jonathan Dove, voor het eerst opgevoerd door Opera North (UK) op 21 december 2007 en daarna door Opus Arte op DVD uitgebracht. De opname is fraai gezongen en subliem geregisseerd door Martin Duncan.

Beter kan het in feite niet, maar ondanks het sprookjesachtige gegeven, kunnen wij het werk niet echt een kinderopera noemen. Daarvoor is de partituur te complex en duurt de opera te lang (255 minuten). De opera van Bonn gaf er een reeks voorstellingen van in 2014, maar zij presenteerden het werk in de reeks “Familienoper”. Er werd geen rekening mee gehouden dat kleine kinderen zich niet langer dan een half uur kunnen concentreren. Daarna beginnen zij te wemelen, over de zetels te kruipen of zij moeten plassen en de zaal verlaten. Pubers die al wat ouder zijn, kunnen de drang om niet naar het schermpje van hun gsm te kijken amper twintig minuten volhouden… Dat was dus een tegenvaller, ondank de originele feeërieke enscenering van Martin Duncan.

Het laatste waar wij na Jonathan Dove behoefte aan hadden, was NOG een Pinocchio. Of zo dachten wij althans. Tot wij verrast werden door deze nieuwe compositie van de nu 81-jarige Philippe Boesmans. De verhaallijn van het boek wordt strikt gevolgd, maar de opera krijgt toch een volledig andere dimensie dan bij Jonathan Dove. Een “gothic” visie zouden wij het kunnen noemen, zo duister, macaber en kleurloos wordt alles voorgesteld.

Wij werden al verrast bij de eerste scène: als vader Geppetto een pop uit een door de bliksem gevelde boom begint te snijden, huilt deze van de pijn. De pop krijgt niet meteen de naam Pinocchio, (die naam wordt hem pas later door de fee gegeven) maar wordt “le pantin” genoemd. Hij ziet eruit als Pietje de Dood en ontpopt zich al tot een rotjong nog voor hij voltooid is: arrogant, autoritair, onbeschoft, gevoelloos, verwend door zijn vader, maar wel pienter in zijn uitingen. Hij wil niet naar school, wil niet werken, maar wel rijk worden. Naïef en onervaren, gelooft hij alle nonsens die hem door twee boeven verteld wordt, zodat hij al vlug in de problemen geraakt.
Hij is ook een halsstarrige leugenaar, wat hem een felle afstraffing door drie moordenaars en een neus zo lang als een bezemsteel oplevert.
Hij heeft ook zijn tedere kanten, vooral voor zijn vader, maar die duren doorgaans niet lang. Het contrast met het mooie frisse jongetje dat Pinocchio bij het slot van de opera wordt, kan niet groter zijn.

Bij de opvoering in Aix-en-Provence waren wij meteen geïmponeerd door de overtuigende manier waarop Stéphane Degout als directeur de la troupe, het verhaal presenteerde. Hij declameerde zijn teksten als een rasechte toneelspeler, expressief, met het juiste gevoel voor poëzie en perfect geïntoneerd. Hij is ook een bariton met een uitstekende techniek, een mooie stem en makkelijke hoogte.

De bezetting liet ook verder geen wensen onvervuld. De rol van le pantin leek Chloé Briot, een lichte lyrische sopraan, wel op het lijf geschreven. Zij zong met een mooie, heldere stem, zeer jeugdig van klank, ging zich niet te buiten aan nodeloze dramatische effecten, bleef steeds het mysterieuze schepsel dat charmeerde ondanks het macabere uiterlijk en het eigenzinnige, bazige gedrag.

Een grote stem met coloratuurvaardigheid was de fee van Marie-Eve Munger, kristalhelder, een lust om naar te luisteren.
De sonore bariton Vincent Le Texier zong de rol van de vader. Verschillende kleine rollen werden waargenomen door Yann Beuron, Julie Boulianne en de andere solisten. In feite waren Chloé Briot en de fee de enigen die slechts één rol te zingen hadden.

De opera is rijk georkestreerd, klink vaak mysterieus, ook soms pompeus (zoals bij het vonnis) en werd voortreffelijk verklankt door het Klangforum Wien o.l.v. Emilio Pomarico.
De duistere, wat raadselachtige enscenering van Joël Pommerat zal wel in overeenstemming zijn met de wensen van de componist, aangezien hij zelf het libretto schreef. Een visie op het verhaal van Pinocchio die niet meteen iedereen zal bekoren. Laat ons het een curieus, interessant buitenbeentje noemen, maar onze voorkeur gaat toch naar de Pinocchio van Jonathan Dove.

Deze nieuwe opera is een coproductie met De Munt in Brussel die er haar speeljaar mee opent op 5 september 2017. De bezetting en de enscenering zijn identiek, maar Patrick Davin dirigeert het Symfonieorkest van de Munt.
Eveneens in coproductie, wordt de opera vanaf mei 2018 opgevoerd in de Opéra nationial de Bordeaux.

G.M. (Gepubliceerd op 12/8/2017)

DelenShare on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someone

1 Comment

  1. Conus schreef:

    Interessant!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *