DE TIJD VLIEGT VOOR “MACBETH”

Macbeth

Dalibor Jenis (Macbeth) – Production Teatro Regio di Torino – Regia: Emma Dante (Photo: Ramella & Giannese – Edoardo Piva)

Macbeth, opera van Giuseppe Verdi op een libretto van Francesco Maria Piave, gebaseerd op de tragedie van William Shakespeare.Gecreëerd in het Teatro della Pergola in Florence, op 14 maart 1847. Concertante uitvoering in het Théâtre des Champs-Elysées te Pariis, op 24 oktober 2017.

Macbeth: Dalibor Jenis
Banco: Marko Mimica
Lady Macbeth: Anna Pirozzi
Macduff: Piero Pretti
Malcolm: Alejandro Escobar

Orkest en Koor van het Teatro Regio di Torino
Dirigent: Gianandrea Noseda

De dorst naar macht en de destructieve waanzin waaraan Macbeth ten prooi is nadat de heksen hem zijn opkomst én zijn ondergang voorspeld hebben, vinden een verre echo in de haat-liefdeverhouding die onze huidige politici en regeringsleiders onderhouden met peilingen en polls: de heksen en kortstondige elfjes van onze tijd.

De Italiaanse dirigent Gianandrea Noseda leidde deze hartstochtelijke “Verdiaanse” aanpassing van Shakespeare’s tragedie met veel energie en een grote levendigheid. Deze vinnige lezing herinnert er ons aan dat Rossini niet zo ver van deze opera verwijderd is. De prelude lijkt wel op een beknopte versie van de ouverture tot Guillaume Tell, met zijn storm en zijn galopperende ritmes; voor onze ogen werd een Schotland getoverd met een loodzware sfeer, overspoeld door hagelbuien, met haveloze ruiters op zoek naar avontuur, macht en bloed. Deze intens dramatische interpretatie leent zich perfect voor de eerste scènes: van de kwaadaardige heksen en de uitingen van destructieve euforie van het echtpaar Macbeth tot de pompeuze, koninklijke trompetten tijdens het bezoek van koning Duncan. De moord van Duncan en de evocatie hiervan aan het einde van de eerste akte zijn intens dramatisch; de toeschouwer wordt gefascineerd door het enorme klankapparaat van solisten en het uit volle borst zingende koor. Het ritme is zo sterk dat de violisten de snaren van hun instrument lijken te doorklieven, terwijl op het podium de personages een voor een in het net van de moordende waanzin van Macbeth en zijn Lady verstrikt raken, een illustratie van een tijd die versnelt terwijl het rampzalige noodlot tot in de kleinste details zijn dreiging manifesteert.

Het koor is de grote drijfkracht van dit werk, een onzichtbare maar alomtegenwoordige macht, de heksen lijken wel met duizend te zijn, ze zijn de dramaturgen, de heldinnen en de toeschouwers van deze tragedie.

Marko Mimica is geweldig in de rol van Banquo. Zijn granieten timbre vult de zaal en hij vertolkt met panache de vriend-slachtofferrol en de vader van de toekomstige dynastie. Vermoord in de tweede akte, is het jammer dat zijn stem niet verder door de zaal blijft galmen, zoals zijn geest de nieuwe koning blijft achtervolgen. In de rol van Macbeth is Dalibor Jenis bijzonder overtuigend in zijn uitdrukking van de moorddadige kant en de boosheid van zijn waanzin, waardoor hij steeds meer bloed laat vloeien om zijn misdaden te verbergen. De hallucinatiescènes zijn echter weinig opwindend en het bezeten ritme van het orkest heeft weinig aandacht voor de psychologische kwetsbaarheid van het personage. In de laatste scène is Dalibor Jenis overtuigender als krijger tegen het Birnam-bos dan als het slachtoffer dat zijn daden betreurt. Anna Pirozzi beleeft de rol van Lady Macbeth meer in al zijn facetten. Ze voelt zich even comfortabel in de feestelijke coloraturen van de tweede akte als bij het aansporen van haar man tot moord. Ze weet zelfs te ontroeren in de waanzinscène, een strelende zucht in afwachting van haar eigen dood.

Het onbarmhartige ritme van het orkest van de Opera van Turijn neemt pas af tegen het einde. De prelude tot de vierde acte wordt haast bedeesd gespeeld, een verrassend contrast met de rommelige cavalcades van de eerste drie delen. Even dachten wij zelfs aan Poulencs Dialogues des Carmélites. De stiltes en de rust geven aan sommige personages een diepgang die in de vorige scènes ontbrak. Bij het einde van de opera waren wij overweldigd door de destructieve energie van het koppel Macbeth, maar ook een vleugje teleurgesteld omdat Verdi slechts één liefdesmoment componeerde om het tempo van deze duizelingwekkende afdaling naar de hel te vertragen. Jammer ook dat Gianandrea Noseda zijn orkest de kwetsbare kant van de waanzin niet beter tot uitdrukking liet komen.

Max Yvetot / Olivier Keegel (Gepubliceerd op 29/10/2017)

Alle foto’s zijn van de productie van het Teatro Regio di Torino in de enscenering van Emma Dante (Foto’s: Ramella & Giannese – Edoardo Piva)

DelenShare on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someone

1 Comment

  1. John schreef:

    Leve de concertante uitvoering !!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *