CABARET – TERUG NAAR HET BERLIJN VAN DE JAREN DERTIG

Cabaret

Cabaret – Sally Bowles (Foto: Xamax)

Cabaret, musical van John Kander, Lyrics van Fred Ebb en Boek  van Joe Masteroff naar het toneelstuk I Am a Camera (1951) van John van Druten. Voor het eerst opgevoerd op 20 november 1966 in het Broadhurst Theatre te New York City. Voorstelling in het Tipi am Kanzleramt in Berlijn, 20. Juli 2018.

Sally Bowles: Sophie Berner
Clifford: Guido Kleineidam
Conférencier: Oliver Urbanski
Fräulein Schneider: Kathrin Ackermann
Herr Schultz: Dirk Schoedon
Fräulein Kost: Jacqueline Macaulay
Ernst Ludwig. Romanus Fuhrmann

Ensemble und Band
Dirigent: Adam Benzwi
Regie: Vincent Paterson

Muziek:
Regie:

“Wilkommen, bienvenue, welcome” is tot half september het parool in het TIPI am Kanzleramt, waar de musical Cabaret elk jaar wordt opgevoerd. Sophie Berner speelt opnieuw Sally Bowles, het Tingel-Tangel-zangeresje dat elke week het bed met aan andere partner deelt. Nu heeft ze het gemunt op de jonge Amerikaan Clifford, die begin jaren dertig in Berlijn een roman wil schrijven. Ze gaat meteen mee naar zijn kamer in het pension van Fräulein Schneider in de Nollendorfstrasse 17 in het district Schöneberg.

Deze productie van Vincent Paterson ging in 2004 van start in de “Bar Jeder Vernunft”, het kleine zusje van het TIPI, waar de musical jarenlang busladingen toeristen trok om vervolgens kriskras door Europa te trekken. Nu is deze typisch Berlijnse musical bij te wonen op de historische site waar eens de befaamde Kroll Oper stond.

“Iedereen wil hier alleen maar plezier beleven” is het motto van de Conferencier in Cabaret. Dus belandt Clifford op zijn eerste avond in Berlijn al in de Kitkat Club. Clifford, alias Christopher Isherwood, is een talentloze schrijver die in 1930 als leraar Engels naar Berlijn verhuist; hij heeft zijn studie opgegeven en tevergeefs geprobeerd om schrijver te worden. In Berlijn ontmoet hij Sally. Hij wordt verliefd, zij wordt zwanger. Ze kiest voor een abortus, want ze wil haar ‘carrière’ niet ruilen voor een leven met een kind.

Liza Minnelli en Sally Bowles

Sophie Berner is geen Liza Minnelli, en dat zou geen bezwaar geweest zijn als ze net als Judi Dench, Alexandra van Marken en vele anderen haar eigen stempel op de rol had gedrukt. Zowel vocaal als visueel heeft zij daarvoor alles in huis. Ze is fragiel, sexy, niet te jong, een blikvanger. Ze zingt krachtig, soms met een rokerige stem, helemaal niet slecht. Maar ze maakt de fout om Liza Minnelli te imiteren in plaats van Sally Bowles te belichamen. Toch was ze even écht zichzelf: na haar abortus zingt ze heel kwetsbaar, geloofwaardig en ontroerend.
Daarvóór heeft ze meer weg van een schoolmeisje, ze zingt “Don’t tell Mama”, dat niet in de film voorkomt, en later op de avond verwordt ze tot een mislukte Minnelli-kopie. De filmversie op het podium, dat kan alleen maar fout gaan. Veel van de kracht van de originele, uitgebreidere toneelversie gaat verloren. Zo ontbeert “Maybe this time” uit de film dramaturgisch samenhang en kracht.

Meer dan drie uren wordt er uitdagend gedanst. In het nummer “Two ladies and only one man” wordt de vrije liefde gepropageerd en zelfs de liefde met een chimpansee wordt  aangeprezen conform het motto “leven en laten leven”. De conferencier biedt het publiek de meisjes Helga, Mausi, Lulu en Frenchie aan en er wordt op de blote billen geslagen zoals de oorspronkelijke choreografie van Bob Fosse voorschrijft.

De kracht van de door het kleine orkest met veel schwung en speelplezier gespeelde songs, maakt van Cabaret een bijzondere ervaring. Deze band is een ontdekking, zo niet het hoogtepunt van de voorstelling. Je zou eigenlijk een tweede keer moeten gaan om je  uitsluitend te kunnen concentreren op deze vijf muzikanten. Twee vinden zelfs de tijd om als matroos op te treden. Het hele ensemble zingt en danst geweldig en de enscenering is hoogst amusant. De kostuums van Fiona Bennett passen perfect bij de protagonisten en het milieu waarin ze vertoeven.

Een ananas als teken van de liefde

Naast de verhalen rond het derderangs zangeresje Sally en haar naïeve erotische liedjes is er nog een subplot over de hospita Fräulein Schneider, die het huwelijksaanzoek van de Joodse fruithandelaar Schultz eerst accepteert, maar dan weigert onder dreiging van het nationaalsocialisme. Het gewelddadige optreden van het opkomende fascisme maakt het dagelijks leven van haar aanbidder erg moeilijk.
Een van de mooiste momenten van deze avond is het duet tussen Fräulein Schneider en haar bewonderaar. Hij brengt haar een ananas als teken van zijn liefde. Samen zingen ze “Ananas voor mij – van mij”. Een ontroerend-grappig duet, vocaal geslaagd, hij zingt verlegen en zij wat houterig. Er is geen happy end voor het paar in een tijd van opkomend nationaalsocialisme. Kathrin Ackermann als Fräulein Schneider maakt een wat bleke indruk in vergelijking met de oorspronkelijke Lotte Lenya, maar het publiek van deze avond, in deze volle zaal, bleef enthousiast. Keer op keer is er terecht applaus.

Cabaret is zonder meer een opwindende en levendige musical. Op het podium van het TIPI is er weinig ruimte voor grote rekwisieten, maar de beperkte ruimte wordt perfect gebruikt en zorgt steeds voor prachtige scenes. Alles is groots: de kledij, het schminken. Alles is één en al glamour. Het gordijn is gemaakt van sprankelende zilverfranjes als symbolisch klatergoud. Tijdens de pauze dansen de acteurs met het publiek, een alleraardigste trouvaille.

De teloorgang van de “Golden Twenties”, met een mix van decadentie, bekrompenheid, opkomend nazisme en Jodenhaat is actueler dan ooit. Op het einde verlaat Clifford, die een hekel heeft aan de nazi’s en ook al eens in elkaar werd geslagen, Berlijn voor Parijs. Sally, die haar bontjas verkocht heeft om een abortus te kunnen ondergaan, blijft wanhopig en opstandig achter. Ze blijft zingen in de Kitkat Club.

Denkend aan de mensen die hij in Berlijn ontmoette, komt Clifford in de trein op het idee voor zijn boek. Christopher Isherwood schreef zijn Berlijnse ervaringen op als een waarnemer: “Ik ben een camera met open sluiter, ik registreer en ik denk niet na.” De muzikaal ingewijde bezoeker denkt aan Liza Minnelli’s oerschreeuw onder de S-Bahn aan Savigny-Platz.

Er zijn nog voorstellingen tot 15/9/2019. Details vindt U hier.

Let op: Kijk niet op een Euro meer of minder bij het kopen van een ticket. Het zicht van een aantal tafels wordt gehinderd door pilaren. Wij raden een tafel in het midden met goed zicht op het podium aan.

Daniela Debus / Pim Timmermans (Gepubliceerd op 25/7/2018)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.