Operavoorstellingen in Gent

“KRINGEN VAN TIJD”

Kring en van tijdCantate voor sopraan en bariton solo, gemengd koor, piano, recitant en kamerorkest van Jos Mertens op een libretto van Julien Librecht. Gecomponeerd in 1995/96. Bijgewoonde uitvoering door het Gents Opera- en Belcantokoor Liane Soudan in de Minardschouwburg te Gent op 28 februari 2016.

De kring is één van de meest mysterieuze symbolen op aarde. Het kenmerk is zijn oneindigheid. Eens aangevat voert hij steeds weer terug naar zijn uitgangspunt en begint er een nieuwe kringloop, die het ganse heelal en alle leven op aarde beheerst. Deze cantate geeft lyrisch gestalte aan de kringloop van het leven, één en al in harmonie met de grootsheid van de natuur. Jeugd, volwassenheid, levensherfst en ouderdom vinden een universele belichaming in de lente, zomer, herfst en winter. Elk seizoen - symbool voor een levensfase - vangt aan met een sfeerscheppende ouverture en wordt bovendien in verbale, vocale en instrumentale expressie beschreven.

Een mooie beschrijving die het programmaboekje ons geeft, maar voor elk individu afzonderlijk is een “kringloop” natuurlijk niet van toepassing. Je kunt stellen dat de seizoenen van toepassing zijn op ons leven. Laat ons zeggen, tot je vijfentwintigste beleef je de lente, van vijfentwintig tot vijftig de zomer, van vijftig tot vijfenzeventig de herfst en na de vijfenzeventig de winter. Daarna komt de dood, geen kringloop, geen rijstpap met een gouden lepeltje in de hemel zoals godsdiensten ons willen wijsmaken, maar volstrekt niets meer. Geen kringen voor het individu! Natuurlijk zijn er de kinderen, die zetten de kringen verder, maar daar heeft je ego niets aan.

In tegenstelling tot “Le quattro stagioni” van Vivaldi, waar je elk jaargetij duidelijk aan de klanksfeer kunt herkennen, is er in de partituur van Jos Mertens maar weinig verschil te bespeuren in de schildering van de natuurfases. Zowel voor de lente, als voor de zomer en de herfst zijn de opgewekte ensembles niet erg verschillend van stijl en sfeer. Enkel de winter heeft zijn eigen droevig idioom dat bijzonder goed tot uiting kwam in het Winterlied, mooi ingetogen gezongen door de bariton Paul Claus.

Paul ClausEen wat rommelig geheel is trouwens het voornaamste kenmerk van dit oratorium. Er zijn aria’s die enkel begeleid worden door een piano en die een uitgesproken liedstijl hebben. Er zijn aria’s en duo’s met orkest en koor die zo uit een Weens/Duitse operette gegrepen zijn. Zelfs enkele a-capella koren ontbraken niet. Bijzonder mooi vonden wij de muzikale inleidingen en tussenspelen voor strijkers en lichte blazers, die fraai en ontspannen verklankt werden door het Prisma Kamerorkest. Er was één contante in dat allegaartje: alles klonk aangenaam melodieus.

Het Gents Opera- en Belcantokoor klonk zeer slagvaardig, ondanks hun kleine aantal (amper 7 mannen!) en hun ogenschijnlijk gevorderde ouderdom, geen lentebloemetjes bij de dames, enkel gevorderde zomer- en herfstplanten. Voor het zomerse drinklied zwierden de heren met grote pinten die helaas niet gevuld waren. Dat zag er niet echt overtuigend uit.

De sopraan Emma Posman leek wel een voorjaarsbloem in dit geheel, maar ze was vocaal niet de meest toonaangevende. De stem klonk niet vrij en de hoogte was niet steeds zuiver. Jammer, want haar voordracht was correct en duidelijk.

Paul Claus is natuurlijk een oude rot in het vak en dat kwam hier onmiskenbaar tot uiting. Hij is thuis in zowel de lied- als de operettestijl. De hoogte heeft met de jaren wat aan glans ingeboet, maar zijn juist tekstbesef en zijn mooi legato maakten veel goed. Het aflezen van gedichten hebben wij altijd wat gekunsteld gevonden en Godelieve Streulens viel de ondankbare taak te beurt om de verbindende teksten te reciteren.

Herman Streulens speelde piano en leidde het geheel met vaste hand. Zijn enthousiasme was aanstekelijk en hij is onmiskenbaar de drijvende kracht achter het ensemble.

De in 1924 geboren componist was bij deze uitvoering aanwezig. Het jaar verraadt dat hij in de winter van zijn leven is, maar de winter blijkt op hem niet veel vat te hebben, want hij zag er uit als een gezonde zestiger, nog in volle herfstperiode!

Niets dan lof voor het Gents Opera- en Belcantokoor Liane Soudan dat ons heeft laten kennis maken met dit ten onrechte miskende werk. Het is toch jammer dat enkel de Vlaamse koorensembles aandacht besteden aan onze Vlaamse componisten. De rijk gesubsidieerde Vlaamse Opera is zijn naam niet waard. Wanneer krijgen wij daar nog eens een opera van Jan Blockx of August De Boeck te horen?

Herman Streulens en koorOp 20 maart 2016 wordt nog een uitvoering van “Kringen van tijd” gebracht in de Dom. Saviokerk te Dilbeek.

Er bestaat een CD-opname van het werk met het Zeeuws Vlaams Kamerorkest, Rachel Fabry, sopraan, Lars Piselé, tenor, Hugo Janssens, recitant en verschillende koren onder leiding van William Spittael.

G.M. (Gepubliceerd op 1 maart 2016)

Foto's van boven naar onder:

1) Affiche. 2) Paul Claus. 3) Herman Streulens en het koorensemble

Copyright foto's © Gents Opera en Belcantokoor.

 
DelenShare on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someone