OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN KARLSRUHE

“DAS RHEINGOLD”

Staatstheater KarlsruheOpera van Richard Wagner (muziek en libretto). Voor het eerst opgevoerd in het Königliches Hof- und Nationaltheater te München op 22 september 1869. Première van deze productie in het Badisches Staatstheater te Karlsruhe op 9 juli 2016. Bijgewoonde voorstelling op 14 juli 2016.

Das Rheingold - Uliana Alexyuk (Woglinde), Katharine Tier (Floßhilde), Stefanie Schaefer (Wellgunde). (Foto: Falk von Traubenberg)Een ongeschreven wet wil dat elk Duits operahuis dat zich respecteert, een opvoering van Wagner’s “Der Ring des Nibelungen” op haar palmares heeft staan. Aan deze wedloop doen ook vaak de kleinere gezelschappen mee, wat soms weinig vleiende vertoningen oplevert. Het Staatstheater van Karlsruhe is niet meteen een klein gezelschap, maar het behoort ook niet tot de operahuizen die een grote Wagnertraditie kennen, hoewel er elk speeljaar toch enkele opera’s van Wagner op het speelrooster staan. Hun productie van “Der Ring” dateert al van 1995 en was dus aan hernieuwing toe.

De nieuwe “Ring” wordt gedirigeerd door de Amerikaan Justin Brown, een enthousiaste Wagnerpromotor. Hij is ook het enige vaste element voor de vier delen van de cyclus want, zoals destijds voor de Stuttgarter Ring, is voor elk luik een andere regisseur gepland.

Er komt ook een vijfde deel voor deze “Ring”: ”Wahnfried”, een nieuwe avondvullende opera met muziek van Avner Dorman. Vanzelfsprekend handelt deze opera over de verschillende Wagner-clans die sinds het overlijden van de Meester het zeggenschap over de Bayreuther Festspiele gedeeld hebben. Een niet steeds propere geschiedenis, vol intriges en afgunst. De opera zal zijn creatie beleven op 28 januari 2017 en zal ook deel uitmaken van de complete Ring-cyclus in 2018.

Wij woonden alvast een opvoering bij van “Das Rheingold”, geregisseerd door David Hermann. De man ontgaat blijkbaar het onderscheid tussen een vooravond en een “trailer”. Het podium werd in verschillende speelvlakken verdeeld, waarvan het bovenste gedeelte volledig voorbehouden werd aan een vijftal figuranten die gedurende de ganse duur van de voorstelling een mimespel brachten van de volledige actie van “De Ring”. Het nut van deze afleidende poespas ontgaat ons volledig. Of wil David ons hiermee bewijzen dat wij hem niet voor een groentje moeten nemen en dat hij wel degelijk de handeling van de volledige cyclus kent? Wij denken onwillekeurig aan de spreuk “Een wijze weet wat hij zegt en een dommerik zegt wat hij weet”.
Das Rheingold - Seung-Gi Jung (Donner), Roswitha Christina Müller (Fricka), Renatus Meszar (Wotan), Matthias Wohlbrecht (Loge), Agnieszka Tomaszewska (Freia), Yang Xu (Fasolt), Avtandil Kaspeli (Fafner). (Foto: Falk von Traubenberg)Het verdelen van speelvlakken voor “De Ring” is trouwens niet nieuw. Ul de Rico legde het idee al vast in een reeks illustraties waar de werelden van de Goden, de reuzen/mensen en de Nibelungen simultaan bij elke scene getoond worden, maar dat is iets helemaal anders dan deze “trailer”.
Verder bracht deze enscenering niets nieuw en wij blijven wachten tot er ooit een “Ring” komt in de stijl van de “fantasy-films” zoals “Thor”, “The Lord of the Rings” of die de illustraties van Arthur Rackham als uitgangspunt nemen in plaats van de tot in den treure toegepaste actualiseringen naar het industriële tijdperk of het heden.

Muzikaal was deze voorstelling wel een verrassing. Wij hadden zojuist in Kaiserslautern een opvoering van “Idomeneo” bijgewoond die bijna klonk als Wagner, terwijl deze “Rheingold” bijna klonk als Mozart. Justin Brown liet de Badische Staatskapelle bijzonder fraai musiceren met glasheldere strijkers en vlekkeloze blazers, bijna als kamermuziek. Deze klankschoonheid had ook een keerzijde: weinig dramatische kracht en een voorstelling die niet echt wist te boeien.

De dirigent hield blijkbaar ook de solisten erg in toom. Er was geen greintje krachtpatserij te bespeuren, een zeldzaamheid bij Wagner. Maar daardoor kregen wij ook de indruk dat de zangers iets te kort schoten voor hun rollen. Zo klonk de Wotan van Renatus Meszar maar armzalig in vergelijking met wat wij van hem hoorden in Weimar in 2008 (Wotan en Hagen). Matthias Wohlbrecht was een fijnzinnige Loge en Jaco Venter was de enige die wat bravoure en kern legde in de rol van Alberich. Het trio Rijndochters klonk behoorlijk, waarbij vooral de sopraan Uliana Alexyuk opviel door enkele stralende hoge noten. Verder niets dan lof, hoewel alles ongebruikelijk klein klonk, voor de Fricka van Roswitha Christina Müller, de Freia van Agnieszka Tomaszewska, de Fasolt van Yang Xu en de Fafner van Avtandil Kaspeli.
Ariana Lucas was een bijzonder stijlvolle Erda en Armin Kolarczyk een weinig imponerende Donner. James Edgar Knight klonk heel jeugdig in de kleine rol van Froh.

Das Rheingold - Matthias Wohlbrecht (Loge), Jaco Venter (Alberich), Renatus Meszar (Wotan). (Foto: Falk von Traubenberg)Wagner is nog steeds geliefd in Duitsland en de zaal was nokvol voor het eerste luik van deze nieuwe “Ring”. Het publiek was bij het slot zeer opgetogen en wij kunnen niet ontkennen dat deze kamermuziekachtige opvatting haar verdiensten heeft. Maar zoals de Engelsen het zo mooi kunnen zeggen: “It’s not really our cup of tea”.

Er is dit speeljaar nog een voorstelling op 20 juli 2016. De opera wordt in 2017 en 2018 hernomen in het kader van een integrale opvoering van “Der Ring des Nibelungen”.

G.M. (Gepubliceerd op 18/7/2016 )

Foto’s van boven naar onder:

1) Uliana Alexyuk (Woglinde), Katharine Tier (Floßhilde), Stefanie Schaefer (Wellgunde).
2) Seung-Gi Jung (Donner), Roswitha Christina Müller (Fricka), Renatus Meszar (Wotan), Matthias Wohlbrecht (Loge), Agnieszka Tomaszewska (Freia), Yang Xu (Fasolt), Avtandil Kaspeli (Fafner).
3) Matthias Wohlbrecht (Loge), Jaco Venter (Alberich), Renatus Meszar (Wotan).

Copyright foto's © Falk Traubenberg.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND