OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN PRAAG

Narodni Divadlo

„MACBETH“

Opera van Giuseppe Verdi op een libretto van Francesco Maria Piave, gecreëerd in het Teatro alla Pergola in Florence op 14 maart 1847. Première van deze productie in de Staatsopera te Praag op 11 juni 2015. Bijgewoonde voorstelling op 24 september 2015.

Macbeth - Jolana Fogasova als Lady Macbeth en koor. (Foto: Narodni Divadlo)Praag beschikt over niet minder dan drie operahuizen waar geregeld opera- en balletvoorstellingen plaatsvinden. De Staatsopera is het officiële operagebouw waar het internationale repertoire opgevoerd wordt. In het Nationaal Theater vinden de voorstellingen plaats van Tsjechische opera’s en het Estates theater is blijkbaar gereserveerd voor Mozart en ballet, want daar stonden in september en oktober 2015 uitsluitend de drie Da-Ponte opera’s en “Die Zauberflöte” geprogrammeerd.

Verdi en Tsjechië hebben op het eerste gezicht weinig gemeen, maar wij konden het toch niet laten om een opvoering van deze jonge Verdi-opera bij te wonen. Te meer omdat het een nieuwe productie is, terwijl de Tsjechische en Mozart-opera’s jaar-in jaar-uit opgevoerd worden voor de toeristen die ook wat cultuur willen meepikken.

Voor de voorstellingen van “Macbeth” waren dubbele, en voor de rol van Macbeth zelf driedubbele bezettingen voorzien. Wij troffen Richard Haan, een bariton met een tamelijk licht timbre, iets larmoyant en te weinig tragiek om te kunnen overtuigen. De Lady Macbeth van Jolana Fogasova was stukken beter. Ze is gezegend met prachtige stemmiddelen en gaf aan elke noot de juiste dramatische lading. Ook de tenors Jaroslav Brezina als Macduff en Ondrej Koplic als Malcolm waren bevredigend. Bijzonder mooi was ook de bas Roman Vocel als Banco.

 Macbeth – Koor en figuratie. (Foto: Narodni Divadlo)Koor en orkest onder leiding van Marek Strunc klonken zeer kernachtig en misschien iets te luid in vergelijking met het volume dat de solisten produceerden.

De enscenering van Martin Cicvak was sober en duister, maar de kostuums waren zeer stijlvol zoals blijkt uit de foto’s hiernaast.

Er was een Tsjechische en een Engelse boventiteling en ook het programmaboekje was in deze twee talen.

Er zijn nog voorstellingen op 24/11, 17/12/2015 en 14/1/2016.

G.M. (Gepubliceerd op 26/09/2015)

Foto's van boven naar onder:

1) Jolana Fogasova als Lady Macbeth en koor.
2) Koor en figuratie.

Copyright foto's © Narodni Divadlo.

TERUG NAAR KEUZELIJST TSJECHIË

Narodni Divadlo

“PRODANA NEVESTA” (De verkochte bruid)

Opera van Bedrich Smetana op een libretto van Karel Sabina. Gecreëerd in het Nationaal Theater te Praag op 30 mei 1866. Bijgewoonde voorstelling in het Nationaal Theater te Praag op 25 september 2015.

Prodana nevesta - Ballet en koor in het eerste bedrijf. (Foto: Narodni Divadlo)Ooit was “De verkochte bruid” in Antwerpen en in Gent een repertoirestuk dat om de drie à vier seizoenen opgevoerd werd. Maar dat is al enkele decennia geleden en het was van 1982 geleden dat wij er nog een voorstelling van bijwoonden. Tsjechische opera’s worden bij ons nog zelden opgevoerd, buiten “Rusalka” van Dvorak. Janacek krijgt nog de meeste aandacht, maar Smetana is zo goed als vergeten. Misschien heeft het wel te maken met het nationale karakter van het merendeel van zijn opera’s, want muzikaal zijn deze werken best genietbaar. Op CD zijn verschillende opera’s beschikbaar, meestal oudere opnames op Supraphon. Op Youtube zijn integrale video-opnames te vinden van o.a. “Libuse”, Dalibor”, “Het geheim” en “De kus”. Vaak zelfs in het Engels ondertiteld.

De opvoering van “De verkochte bruid” die wij in het Nationaal Theater bijwoonden, was een productie van 2008, maar de enscenering van Magdalena Svecova zou best enkele decennia ouder kunnen zijn. Wij dachten onwillekeurig aan regisseurs als Bieito en Konwitschny en hoe die zouden gruwelen bij de balletinterventies zoals die er waarschijnlijk bij de creatie in 1866 moeten uitgezien hebben. Wij waren er best tevreden mee en het deed zelfs deugd nog eens een voorstelling bij te wonen waarvan de enscenering volledig aansluit bij de muziek!

De grootste verrassing kwam van het Orkest van het Nationaaltheater onder de vinnige leiding van Jaroslav Kyzlink. Nooit hoorden wij de ouverture en de circusballetten van de derde akte met zo’n vaart en zo’n stuwkracht.

Prodana nevesta - Dana Buresova als Marenka en Jaroslav Brezina als Jenik. (Foto: Narodni Divadlo)Vocaal klonk alles niet optimaal. Wij waren vooral bekoord door de tenor Jaroslav Brezina, die wij de dag ervoor hoorden als een overtuigende Macduff in “Macbeth” van Verdi. Ook de rol van Jenik bleek hij met zijn trefzekere hoogte en aangenaam legato probleemloos te beheersen. Jammer dat Dana Buresova als Marenka niet van hetzelfde kaliber was. Het is een lyrische sopraan met een nogal smeuïg klankdebiet, terwijl wij de voorkeur geven aan een strakker stemgeluid, zoals b.v. Lucia Popp en Teresa Stratas in deze rol klonken. Het meest storend, waren echter de valse hoge noten die zij produceerde, vooral in de finale die hierdoor volkomen de mist inging.

De overige rollen waren doorgaans meer dan toereikend: de mooie, welluidende basstem van Jiri Sulzenko als de huwelijksmakelaar Kecal, de lichte tenor Vaclav Lemberk als de schuchtere Vasekj e.a. Wij waren minder opgetogen met Hana Jonasova die wel mooie pirouettes kon maken als Esmeralda, maar vocaal ontoereikend was.

Niets dan lof voor het koor, dat in deze opera heel wat te zingen heeft.

Prodana nevesta - Circusnummer in het derde bedrijf. (Foto: Narodni Divadlo)Dat deze productie vooral bestemd is voor de buitenlandse bezoekers, bewijst de boventiteling, die hier niet in het Tsjechisch was, maar in het Engels en het Duits.

Er zijn nog voorstellingen op 11, 25/10, 27/11, 27/12/2015 en 24/1/2016.

G.M. (Gepubliceerd op 27/9/2015)

Foto’s van boven naar onder:

1) Ballet en koor in het eerste bedrijf.
2) Dana Buresova als Marenka en Jaroslav Brezina als Jenik.
3) Circusnummer in het derde bedrijf.

Copyright foto's © Narodni Divadlo.

TERUG NAAR KEUZELIJST TSJECHIË

Narodni Divadlo

“DON GIOVANNI”

Opera van Wolfgang Amadeus Mozart op een libretto van Lorenzo Da Ponte. Gecreëerd in het Graaf Nostic Nationaal theater (nu Estates Theatre) op 29 oktober 1787. Bijgewoonde voorstelling in het Estates Theatre te Praag op 28 september 2015.

Don Giovanni - Svatopluk Sem als Don Giovanni en Simona Houda-Saturova als Donna Anna. (Foto: Narodni Divadlo)De “Pragers” gaan er prat op dat twee opera’s van Mozart in hun stad gecreëerd werden: “Don Giovanni” in 1787 en “La clemenza di Tito” in 1791. Vooral “Don Giovanni” vormt de trekpleister naar het huidige Staatstheater. Onder het communisme heette het Tyltheater. Wij bezochten de plaats van het theater al in 1985, maar het was slechts een bouwvallig oord waar niet in gespeeld werd, omgeven door een schutsel dat zelfs de toegang onmogelijk maakte. Nu, 30 jaar later, staat het nog steeds in een stelling, maar er zijn geregeld theater- opera- en balletopvoeringen en het interieur is volledig gerenoveerd in zijn oorspronkelijke stijl.

Wij moesten echter ervaren dat een historische bodem niet meteen een betrouwbare inspiratiebron vormt en zeker geen garantie is voor een goede voorstelling. Al bij de eerste maten van de ouverture hoorden wij dat het orkest van het Nationaal Theater onder leiding van David Svec weinig feeling had voor Mozart. Er werd hard en ongenuanceerd gemusiceerd en toen het doek open ging en de balletten kwamen opdagen, wisten wij dat dit een voorstelling van goedkoop “entertainment” zou worden. De regie was van een mannelijk duo dat zich SKUTR noemt. Er werd vrij gekunsteld geacteerd in een totaal sfeerloos, modern decor.

Het ergste moest echter nog komen: de zangsolisten. De bas Milos Horak zong zijn catalogusaria alsof het een bravourearia van “Il Trovatore” was. Svatopluk Sem heeft de juiste, slanke baritonstem voor Don Giovanni, maar had weinig of geen tekstbesef en miste stijlgevoel. De sopraan Simona Houda-Saturova had zeker geen stem tekort voor Donna Anna en ook de lichte mezzo Lucie Hajkova was als Donna Elvira nog een lichtpuntje. De Zerlina van Yukiko Srejmova Kinjo was echter een regelrechte ramp en de mooie duo met Don Giovanni was een slordige warboel.

Don Giovanni - Het volledige gezelschap (Foto: Narodni Divadlo)Aan de lopende band, was er een gebrek aan coördinatie tussen zangers en orkest en het is duidelijk dat ze daar in Praag voor hun “Mozart-happenings” een dirigent als Sylvain Cambreling nodig hebben om het geheel op een hoger niveau de krikken.

De tijd dat wij zo’n voorstelling stoïcijns zouden uitzitten, in de vage hoop dat het in de tweede akte beter kan zijn, is voorbij. Een boerse Mozart krijg je na een pauze niet fijn. Na de eerste akte hielden wij het voor bekeken en wij genoten de rest van de avond van iets waar ze in Praag meer van kennen: een goede pint bier!

Er zijn nog voorstellingen op 5, 26/10, 18/11, 2, 20, 28/12/2015 en 14/1/2016.

G.M. (Gepubliceerd op 29/9/2015)

Foto’s van boven naar onder:

1) Svatopluk Sem als Don Giovanni en Simona Houda-Saturova als Donna Anna.
2) Het volledige gezelschap.

Copyright foto's © Narodni Divadlo.

TERUG NAAR KEUZELIJST TSJECHIË

Narodni Divadlo

“RUSALKA”

Opera van Antonin Dvorak op een libretto van Jaroslav Kvapil, gebaseerd op het sprookje van Karel Jaromir Erben en Bozena Nemcova. Gecreëerd in het Nationaal Theater te Praag op 31 maart 1901. Bijgewoonde voorstelling in het Nationaal Theater te Praag op 30 september 2015.

Rusalka - Maria Kobielska als Rusalka en ballet. (Foto: Narodni Divadlo)Zou het kunnen dat de opera “Rusalka” zijn populariteit in het Westen te danken heeft aan de regiemogelijkheden die het werk biedt? Het sprookje verleent inderdaad veel vrijheden en moderne regisseurs hebben er dan ook de laatste jaren ongeremd hun tanden ingezet. Voor de Bayerische Staatsoper maakte Martin Kusej in 2010 van de waterman een soort Frizl die zijn dochters in een kelder opsluit. Rusalka en de drie nymfen werden de misbruikte dochters. Stefan Herheim gooide het in 2012 voor de Munt in Brussel over een andere boeg. De waterman werd een pooier en Rusalka een hoertje dat tevergeefs probeert te ontsnappen aan zijn brutaal gezag.
Gelukkig behandelt het Nationaal Theater in Praag Rusalka met meer eerbied en de enscenering van Jiri Herman behield, ondanks enkele onzinnige vrijheden en een weinig aantrekkelijk decor, de grote lijnen van het verhaal. Het tweede bedrijf was veruit het meest geslaagde, met verrukkelijke kostuums en jurken en een geslaagde choreografie van Jan Kodek.

Het orkest was beter thuis in het eigen vaarwater van de Tsjechische Opera, dan in de teleurstellende “Don Giovanni”. Hier werd de grondtoon steeds goed getroffen en onder de bezielende leiding van Jaroslav Kyzlink kon het orkest met volle teugen de romantische pathos ontplooien.

Rusalka – Jolanda Fogasova als de prinses en Richard Samek als de prins.(Foto: Narodni Divadlo)Voor deze productie, die al van 2009 dateert, vermeldt het programmaboekje een driedubbele bezetting. Wij troffen Maria Kobielska voor Rusalka, een nogal dun sopraanstemmetje dat het voordeel had zeer jeugdig en naïef te klinken, maar ons wel deed verlangen naar een mooiere klankkleur, zoals b.v. die van Renée Fleming in deze rol. De stem van Richard Samek als de prins, paste juist bij deze van Rusalka: een tenor zonder overweldigend geluid, maar met een precies gevoerde stem en een aangenaam timbre.

De gutturale basstem van Jiri Sulzenko bleek wel van uit een kelder te komen. Dat paste dramatisch gezien bij het personage van de waterman, die steeds vanuit de gewelven van de aarde opduikt, maar wij zouden toch de voorkeur gegeven hebben aan een meer vrije, warmere basstem.

Zeer mooi was Jolana Fogasova in de dubbele rol van de heks en de prinses, een niet voor de hand liggende combinatie aangezien voor de heks een mezzosopraan/alt vereist is en voor de rol van de prinses een sopraan met een stralende hoogte. Wij hoorden Jolana Fogasova enkele dagen ervoor als een fel dramatische Lady Macbeth. Als prinses wist zij haar opgesmukte verleidingskunsten hartstochtelijk over te brengen, maar voor de heks miste haar stem toch iets diepte, waardoor zij enkele storende borsttonen produceerde.

Rusalka - Balletten in de tweede akte. (Foto: Narodni Divadlo)Wij waren ook tevreden over de kleine rollen, vooral de keukenjongen van Michaela Srumova en de boswachter van Jiri Brückler klonken voorbeeldig.

Er was een duidelijke boventiteling in het Tsjechisch en in het Engels.

G.M. (Gepubliceerd op 2/10/2015)

Er zijn nog voorstellingen op 8, 14/10, 9, 19/11, 17/12/2015 en 9/1/2016.

Foto’s van boven naar onder:

1)Maria Kobielska als Rusalka en ballet.
2) Jolanda Fogasova als de prinses en Richard Samek als de prins.

3) Balletten in de tweede akte.


Copyright foto's © Narodni Divadlo.

TERUG NAAR KEUZELIJST TSJECHIË