OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN KEULEN

“MADAMA BUTTERFLY”

Oper KölnOpera in drie bedrijven van Giacomo Puccini op een libretto van Luigi Illica en Giuseppe Giacosa naar het gelijknamige kortverhaal van John Luther Long. Het werk kende zijn eerste uitvoering in het Teatro alla Scala te Milaan op 17 februari 1914. We zagen een herneming op 6 september 2014 van een productie uit 2008 in de Oper Köln.

Madama Butterfly - Benjamin Franklin Pinkerton (Pavel Cernoch), Butterfly (Liana Aleksanyan) (Foto: Klaus@Lefebvre.de)Voor het moderne publiek is het moeilijk om te geloven dan Puccini’s “Madama Butterfly”, ondanks de aanwezigheid van zangers als Zenatello en De Luca, bij de wereldpremière alles behalve een succes was. Mogelijk had de componist zich te veel moeten haasten nadat hij voor langere tijd had moeten revalideren na een auto-ongeval. Hoe dan ook, pas nadat de Puccini de opera herwerkte waarbij hij o.a. overstapte van twee naar drie bedrijven, kon hij rekenen op bijval bij opvoeringen in Brescia. Na nog enkele bewerkingen ontstond uiteindelijk in 1907 de “definitieve” versie van “Madama Butterfly” zoals die vandaag meestal opgevoerd wordt.

Als Puccini één ding verweten kan worden, is het wel dat hij steeds op zoek gaat naar eerder goedkoop sentiment. Vooral in “Madama Butterfly” wordt dit sterk uitgespeeld: wie kan geen sympathie voelen voor het lot van het vijftienjarige meisje Cio-Cio-San dat door haar omgeving in de huwelijksval gelokt wordt met een Amerikaanse officier? Nochtans ontbreekt het de partituur naar onze smaak wat aan dramatiek, vooral in het eerste bedrijf dat eigenlijk een wat lange proloog is van wat komen gaat. Dit dreigt wat langdradig te worden en bij de voorstelling in Keulen werd dit nog beklemtoond door de trage tempi van maestro Claude Schnitzler die Puccini’s prachtige klankbogen wel mooi tot hun recht liet komen, maar af en toe de spanning wat uit de voorstelling haalde.

Madama Butterfly - Benjamin Franklin Pinkerton (Pavel Cernoch), Sharpless (Ricardo López) (Foto: Klaus@Lefebvre.de)Eén van de moeilijkheden bij een opvoering van “Madama Butterfly” is ongetwijfeld de bezetting van de titelrol. De rol heeft toch wel wat dramatische momenten en is vrij lang. Tegelijkertijd moet de vertolkster in staat zijn op een geloofwaardige manier een vijftienjarig meisje uit te beelden. Liana Aleksanyan doet haar best maar kan toch niet verbergen dat op het toneel een goed uit de kluiten gewassen, rijpe vrouw staat. Maar vocaal is haar prestatie van een hoog niveau waarbij ze vooral in het laatste bedrijf indruk maakt met haar egale en mooi getimbreerde stem. Ideaal gecast daarentegen was de Tsjechische tenor Pavel Cernoch die in de rol van B.F. Pinkerton als een echte macho overkomt en bovendien over een krachtige en elegant gebruikte tenorstem beschikt.

De andere personages in de opera zijn eigenlijk allemaal onbelangrijk maar zijn in de Oper Köln stuk voor stuk goed bezet met niet alleen een vocaal autoritaire Ricardo Lopez als Sharpless maar ook en vooral een mooie vocale prestatie van de mezzo Adriana Bastidas Gamboa als Suzuki. Ook een mooie prestatie van het koor dat al neuriënd het tweede bedrijf mocht afsluiten.

De regie van Patrick Kinmonth houdt het midden tussen traditioneel en modern, waarmee hij op overtuigende manier de spanning weergeeft tussen de traditionele, Japanse wereld en de Amerikaanse maatschappij. Door te werken met een gesloten “doos” op het voortoneel, het huis van Butterfly, en een weidse open vlakte erachter, ontstaat eveneens een mooi contrast tussen het haast gevangenschap waarin het meisje verkeert en het weidse onbekende dat zich buiten haar kleine wereldje bevindt. Iets minder vonden we de finale waarin de zelfmoord van Butterfly voltrokken wordt in de aanwezigheid van Pinkerton, waardoor haar wanhoopsdaad eigenlijk een soort wraak wordt, hetgeen toch wat in contrast staat met de psychologie van het personage.

 Madama Butterfly - Sharpless (Ricardo López), Goro (John Heuzenroeder), Butterfly (Liana Aleksanyan), Yamadori (Jeongki Cho) (Foto: Klaus@Lefebvre.de)Een voorstelling die ons op alle vlakken wist te behagen, al moet de toeschouwer af en toe de ogen sluiten en zichzelf een beeld vormen van een vijftienjarig meisje.

Er zijn nog voorstellingen in de Opera am Dom op 10, 12 en 14 september 2014. Vergeet je zakdoek niet!

H.D. (Gepubliceerd op 9 september 2014)

Foto's van boven naar onder:

1) Benjamin Franklin Pinkerton (Pavel Cernoch) en Butterfly (Liana Aleksanyan)
2) Benjamin Franklin Pinkerton (Pavel Cernoch) en Sharpless (Ricardo López)
3) Sharpless (Ricardo López), Goro (John Heuzenroeder), Butterfly (Liana Aleksanyan) en Yamadori (Jeongki Cho)

Copyright foto's © Klaus@Lefebvre.de.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND