OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN POLEN

“STRASZNY DWOR” (HET SPOOKSLOT)

Teatr Wielki WarszawaOpera van Stanislaw Moniuszko (muziek) en Jan Chezinski (libretto). Gecreëerd in het Wielki Theater te Warschau op 28 september 1865. Bijgewoonde voorstelling in het Wielki Theater te Warschau op 5 juni 2014.

Stanislaw Moniuszko“Wielki” is geen eigennaam zoals wij steeds verondersteld hadden, maar betekent gewoon “groot” in het Pools. Het “grote theater” van Warschau dus. Deze benaming is beslist van toepassing, want naast het ruime auditorium beschikt het theater over de grootste toneelruimte ter wereld. Daarmee wordt niet de zichtbare scène bedoeld, maar de enorme zijvleugels waar de meest indrukwekkende decors kant en klaar kunnen opgesteld worden.

Moniuszko (1819-1872) was slechts negen jaar jonger dan zijn landgenoot Chopin (1810-1849). Hij was een bijzonder begaafde componist maar leefde vele jaren onopgemerkt als organist en muziekleraar. Het was slechts in 1854 dat hij met zijn opera “Halka” bekendheid kreeg.

Straszny Dwor” is een komische opera over twee gezworen vrijgezellen, Stefan en Zbigniew, die verliefd worden op de dochters Hanna en Jadwiga van de rijke Miecznik. Een zekere Damazy heeft ook een oogje op één van de dochters, vooral voor haar bruidschat, en is niet tevreden met de op komst zijnde idylles. Hij wil de indringers wegjagen door ze bang te maken en organiseert enkele spooktaferelen in het kasteel waar het ganse gezelschap verblijft. Echt angstwekkend wordt het echter allemaal niet en het hoeft geen betoog dat bij het slot alles in orde komt. De opera eindigt met twee gelukkige bruidsparen.

Achter deze schijnbaar onschuldige plot verbergt de opera echter een sterk nationaal gevoel. “Straszny Dwor” werd geschreven toen Polen bezet was door Rusland, Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Warschau lag in Rusland en het was daar verboden de Poolse cultuur te propageren. De opera van Moniuszko zit echter vol met verwijzingen naar de eigen Poolse cultuur en de onderdrukking door de buitenlandse machten. Geen wonder dat de opera vrijwel onmiddellijk na de première verboden werd.

Straszny Dwor - Eerste akte (Foto: Teatr Wielki Warszawa)In de opvoering die wij bijwoonden, werden de scenische mogelijkheden optimaal benut. De sterk realistische en monumentale decors van Pawel Dobrzycki en de fraaie kostuums van Zofia de Ines waren een lust voor het oog. Zo’n oogstrelende beelden vinden wij in onze Westerse ensceneringen nog maar zelden terug. Jammer dat er in de regie van Mikolaj Grabowski wat oubollig geacteerd werd.

Deze productie dateert al van 2001 en zal met haar drie- tot vierdubbele bezetting nog zeker enkele jaren stand houden. Helemaal anders dan bij ons, waar een superdure enscenering soms na enkele voorstellingen naar de zolderruimtes verwezen wordt…
Aan volk heeft het theater ook geen tekort. Een enorm welluidend koor en een al even uitgebreid balletcorps vulden de scène.

Bij de zangers vielen vooral de baritons en de bassen op, stuk voor stuk mooie stemmen: Mikolaj Zalasinski (Miecznik), Rafal Siwek (Zbigniew), Zbigniew Macias (Maciej) en Piotr Nowacki (Skoluba). Maar ook de dames mochten gehoord worden, vooral de jeugdige mezzosopraan Anna Bernacka als Jadwiga en Malgorzata Olejniczak-Worobiej als Hanna.
Minder geslaagd vonden wij de schrale en blikkerige tenors Karol Kozlowski (Pan Damazy) en Tomasz Kuk als Stefan, die wel een soldaat op pensioen leek.

Jakub Chrenowicz heeft blijkbaar de "hartslag" van deze muziek in zijn vingertoppen en dirigeerde met veel allure.

Straszny Dwor - Vierde akte (Foto: Teatr Wielki Warszawa)Alles bij elkaar was dit toch wel een bijzonder keurige opvoering die gezien de ouderdom van de productie meer bedoeld is voor toeristen dan voor de lokale opera liefhebber. Er was een Engelse boventiteling, wat het ook voor de vreemde bezoekers gemakkelijk maakte om de actie te volgen.

Een “museum" is dit operahuis echter niet en nieuwe producties en creaties komen ook aan de beurt. Op 25 juni 2014 wordt er een nieuwe opera gecreëerd: “Moby Dick” van Eugeniusz Knapik. Gabriel Chmura dirigeert en Barbara Wysocka voert de regie. De opera wordt in het Engels gezongen.

G.M. (Gepubliceerd op 6/6/2014)

Foto's van boven naar onder:

1) Stanislaw Moniuszko.
2) Eerste akte.
3) Vierde akte.

Copyright foto's © Teatr Wielki Warszawa.

TERUG NAAR KEUZELIJST POLEN

“THE ANGEL OF THE ODD”

Teatr Wielki PoznanOpera van Bruno Coli (muziek en libretto), gebaseerd op de gelijknamige satirische korte vertelling van Edgar Allan Poe. Gecreëerd in de Sala Drabowicza van het Teatr Wielki te Poznan op 7 juni 2014. Bijgewoonde voorstelling op 11 juni 2014.

The Angel of the Odd - Hubert Walawski als de held, Magdalena Wachowska als de Engel en Julian Kuczynski als de journalist. (Foto: Teatr Wielki Poznan)Er zijn geen grenzen meer: een opera van een Italiaanse componist, gezongen in het Engels, die zijn creatie beleeft in Polen.

Het operahuis in Poznan heet, zoals dat van Warschau, “Theatr Wielki” en is inderdaad een imposant gebouw. De voorstelling die wij bijwoonden vond echter niet plaats in de grote zaal, waar “Carmen” van Bizet op het programma stond. Wij gaven de voorkeur aan het kleinschalige werk dat opgevoerd werd in een kleiner zaaltje van hetzelfde gebouw, niet echt een theaterzaal, waar voor de gelegenheid een tachtigtal losse stoelen geplaatst werden.

De componist Bruno Coli is vooral bekend in de Italiaanse theater- en filmwereld. Hij schreef al een respectabel aantal opera’s en musicals: de kindermusical “Esopo Opera Rock” (1999), de eenakter opera “Tell-Tale Heart”, eveneens gebaseerd op een korte vertelling van Edgar Allan Poe (Rivogo, 2004), “Le gentilhomme ivre” (Nice, 2009), de musical “Mitico” (Genua, 2008) en de opera “Oz on the road” (Genua, 2012).

De vertelling van “The angel of the odd” gaat over een serie vreemde toevallen. De verteller gelooft niet dat een toeval het lot kan bepalen tot “The angel of the odd” hem van het tegenovergestelde overtuigt door hem zelf met een opeenvolging van vreemde gebeurtenissen te confronteren.

De opvoering in Poznan werd gebracht door het “Laboratorium Teatru Operowego” (Open theater laboratorium), in feite studenten van de kunstenuniversiteit en de muziekacademie van Poznan.

The Angel of the Odd - Magdalena Wachowska als de Engel en Hubert Walawski als de held. (Foto: Teatr Wielki Poznan)Het is niet de eerste maal dat wij een opera bijwonen in schoolverband, met jonge zangers die het nog moeten waarmaken. Doorgaans willen ze zo luid mogelijk zingen om te laten horen dat ze in de operawereld thuishoren. Natuurlijk is dat niet zo, want “luid zingen” is helemaal geen synoniem voor “mooi zingen ”. Als de voorstelling dan nog plaats vindt in een klein zaaltje, zoals in Poznan, wordt het al vlug een beproeving voor de trommelvliezen van de luisteraars. Nochtans hoorden wij enkele mooie stemmen, die het beslist in hun marge hebben om op een groot operapodium te staan. De mezzosopraan Magdalena Wachowska klonk wat metalliek in de hoogte, maar was verder een geloofwaardige engelbewaarder. De held van het verhaal werd gezongen door de nogal baritonale tenor Hubert Walawski, beslist een mooie stem, maar die zodanig en nutteloos geforceerd werd, dat zij bij momenten oversloeg. Dat gold ook voor de sonore basbariton Julian Kuczynski als de journalist. De bezetting werd aangevuld door een verteller: Marcin Kluczykowski, die Pools sprak.

Er werd bijzonder enthousiast geacteerd in een nogal moderne, Spartaanse regie van Krzysztof Cichenski. Enkele attributen vielen op door hun vindingrijkheid, zoals een luster gemaakt met flessen en glazen.

De grote verrassing van de avond was het Kamerorkest van de Opera van Poznan. Voor de gelegenheid bestond dit ensemble uit blaasinstrumenten en enkele strijkers. De muziek was bijzonder melodieus met prominente, voortreffelijke blazers, helemaal de logge cabaretstijl van de jonge Kurt Weill van het begin van de dertiger jaren. Grzegorz Wierus dirigeerde met een aanstekelijk enthousiasme, misschien iets aanstellerig, maar zeker temperamentvol.

De voorstelling werd met een videocamera opgenomen en wij vragen ons af of wij deze productie niet binnenkort op Youtube zullen terugvinden. Het is precies een kleinschalige operaproductie zoals er op Youtube een ganse reeks te beleven is. Wij denken b.v. aan de opera’s van Erling Wold.

The Angel of the Odd - Hubert Walawski als de held, Magdalena Wachowska als de Engel, Julian Kuczynski als de journalist en Marcin Kluczykowski als de verteller. (Foto: Teatr Wielki Poznan)De in het Engels gezongen teksten werden in het Pools boventiteld. De zaal was zo goed als uitverkocht en alle medewerkers werden bij het slot met veel bijval beloond.

Er is nog een laatste voorstelling op 14/6/2014.

Voor de melomaan die ook door literatuur bevangen is, willen wij nog mededelen dat er in Poznan een museum is over de schrijver en Nobelrijswinnaar voor literatuur (1905) Henryk Sienkiewicz. De man schreef niet enkel het overbekende boek dat meermaals verfilmd is: “Quo vadis”, maar een ganse reeks, meestal historische, romans. Het is een uitermate modern museum met heel wat computerschermen, waar de bezoeker naar believen de boeken en fragmenten van de films kan op toveren. Warm aanbevolen en gemakkelijk te vinden aan de toeristische trekpleister bij uitstek: de Stary Rynek (grote marktplaats). Wij geven enkele nuttige links: zijn biografie en de site waar een vrije en legale download van het merendeel van zijn boeken mogelijk is.

G.M. (Gepubliceerd op 14/6/2014)

Foto’s van boven naar onder:

1) Hubert Walawski als de held, Magdalena Wachowska als de Engel en Julian Kuczynski als de journalist.
2) Magdalena Wachowska als de Engel en Hubert Walawski als de held.
3) Hubert Walawski als de held, Magdalena Wachowska als de Engel, Julian Kuczynski als de journalist en Marcin Kluczykowski als de verteller.

Copyright foto's © Teatr Wielki Poznan.

TERUG NAAR KEUZELIJST POLEN