OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN TOURCOING

“ABEN HAMET”

Atelier Lyrique de TourcoingOpera van Théodore Dubois op een libretto van Léonce Détroyat en Achille de Lauzières naar de novelle “Les Aventures du dernier Abencèrage” van François-René de Chateaubriand. Gecreëerd in het Théâtre Italien te Parijs op 16 december 1884. Première van deze productie door het Atelier Lyrique de Toucoing op 14 maart 2014. Bijgewoonde voorstelling in het Théâtre Municipal R. Devos te Toucoing op 16 maart 2014.

Aben Hamet - Nora Sourouzian als Zuléma en Guillaume Andrieux als Aben Hamet. (Foto: Danielle Pierre)Théodore Dubois zullen maar weinig operaliefhebbers kennen, nochtans bestaat er een “Association Théodore Dubois” met een eigen website. Maar zelfs daar wordt amper over zijn opera’s gesproken. Wij vermelden even de titels: “La Guzla de l’Emir” (1873), “Le Pain bis” (1879), Aben-Hamet (1884), “Xavière” (1895) en “Miguela” (niet uitgegeven). Zijn interesse lag vooral op het instrumentale en orkestrale vlak en als het dan toch vocaal moest zijn, ging zijn voorkeur naar religieuze muziek en koorwerken. Hij was zeer conservatief, kon nog wel Richard Wagner appreciëren waarvoor hij naar München en Bayreuth reisde, maar Stravinsky was hem te veel. “Les sacre du printemps” was voor hem geen muziek meer, maar slechts een opeenvolging van barbaarse klanken. Deze instelling reflecteerde zich duidelijk in de partituur van “Aben Hamet”, zeer romantisch, melodieus, maar harmonisch weinig boeiend en met vooral een tekort aan dramatiek.

De geschiedenis van “Aben Hamet” is gesitueerd in Granada, het land van zijn voorouders. Na de nederlaag van de Moren door de Spanjaarden in 1492, verhuisden de laatste overlevenden van de illustere stam van de Abencerages naar Carthago. Dit is waar Aben Hamet, de zoon van Boabdil, de laatste Moorse koning, opgroeiende. Opgevoed door zijn moeder Sultana Zulema in haat tegen de Spaanse veroveraars, koestert hij de hoop op een dag de troon van zijn vader te herwinnen. Als hij denkt dat het juiste moment gekomen is, keert hij in het geheim terug met het idee om de in Spanje gebleven moslims tot opstand te voeren.

In de volgende akte arriveert Aben Hamet in Granada, waar hij Bianca ontmoet, de dochter van de gouverneur, hertog van Santa Fe. We zijn getuige van hun ontluikende liefde. Maar Zulema en haar geadopteerde dochter Alfaïma komen Aben Hamet opzoeken en per toeval ontdekken ze de criminele liefde van de Moorse prins voor een ongelovige. Ze zullen alles doen om hun te scheiden. Sultana Zulema wakkert zelf de opstand van de moslims aan. Ter gelegenheid van een groot feest in de Generalife, zullen de moslims zich in de stad verspreiden en alles in vuur en vlam zetten.

Aben Hamet - Guillaume Andrieux als Aben Hamet en Ruth Rosique als Bianca. (Foto: Danielle Pierre)Vermomd als een zigeunerin, mengt Zulema zich tussen de feestgasten en kan zo haar zoon, die een van de gasten van de hertog is, benaderen . Maar Bianca heeft een afspraak met Aben Hamet in de kerk, de vroegere moskee in Granada. Aben Hamet ontmoet haar daar en lijkt klaar om uit liefde zijn geloof af te zweren, tot hij plots op een steen de naam van zijn vader in het Arabisch ontdekt. Hij begrijpt dat zijn relatie onmogelijk is. Wanhopig, gooit hij zich als een razende in de strijd. Gewond, zal hij op de berg Padul in de armen van Bianca sterven.

De voorstelling door het Atelier Lyrique in Tourcoing was zeer genietbaar. Wij waren vooral gelukkig dat regisseuse Alita Baldi de opera in zijn juist tijdperk lief afspelen en dat er niet geëxperimenteerd werd door de actie naar het heden te verplaatsen. Gezien het gegeven, moet de verleiding groot geweest zijn om Aben Hamet niet als een opgefokte terrorist en tenslotte als een slachtoffer af te schilderen.
Wij waren gecharmeerd door de mooie kostuums, vooral in de eerste akte kregen wij fraaie taferelen die door de sfeervolle strijkbelichting aan de exotische prenten en schilderijen van Eugène Delacroix en Adolf Schreyer deden denken. Jammer dat het decor in contrast zo kaal en sfeerloos was.

Maar ook op vocaal vlak wist de voorstelling te bekoren. In de omvangrijke rol van Aben Hamet hoorden wij Guillaume Andrieux, een lichte bariton, bijna een “baryton-martin” met het klankkarakter van een donker getinte tenor. Hij acteerde zeer passioneel naast zijn geliefde Bianca, vertolkt door de rasechte Spaanse lyrische sopraan Ruth Rosique, die wij o.a. uit de zarzuelawereld kennen. De mezzosopraan Nora Sourouzian had als de fanatieke Zuléma iets meer dramatiek mogen uitstralen, maar gezien de weinig aangrijpende partituur, was dat misschien niet mogelijk. Zeer fraai en beheerst, klonk ook de sopraan Hasnaa Bennani in de rol van Alfaïma. Marc Boucher als de hertog van Santa-Fé straalde het nodige gezag uit, dankzij zijn warme, donkere basbaritonstem.

Aben Hamet - Marc Boucher als Le Duc de Santa-Fé, Ruth Rosique als Bianca, Guillaume Andrieux als Aben Hamet en koorleden. (Foto: Danielle Pierre)Niets dan lof voor de onvermoeibare Jean-Claude Malgoire, de man achter het ganse project aan wie wij de herontdekking van deze opera te danken hebben. Hij zorgde voor de orkestratie van de partituur en dirigeerde met zijn gebruikelijke gemoedelijkheid La Grande Ecurie et la Chambre du Roy en het Ensemble Vocal de l’Atelier Lyrique.

Jammer dat er van deze herontdekking slechts drie voorstellingen zijn. De laatste is op dinsdag 18 maart 2014.
Hopelijk wordt de opera op DVD of toch minstens op CD vastgelegd, zodat het werk voor verdere vergetelheid gevrijwaard wordt.

G.M. (Gepubliceerd op 18/3/2014)

Foto's van boven naar onder:

1) Nora Sourouzian als Zuléma en Guillaume Andrieux als Aben Hamet.
2) Guillaume Andrieux als Aben Hamet en Ruth Rosique als Bianca.
3) Marc Boucher als Le Duc de Santa-Fé, Ruth Rosique als Bianca, Guillaume Andrieux als Aben Hamet en koorleden.

Copyright foto's © Danielle Pierre.

TERUG NAAR KEUZELIJST FRANKRIJK