OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN ULM

“IPHIGENIE EN TAURIDE”

Theater UlmOpera in vier bedrijven op muziek van Christoph Willibald Gluck op een libretto van Nicolas-François Guillard naar Euripides. De wereldcreatie had plaats op 18 mei 1779 in de Parijse Opéra. We waren op 28 maart 2014 aanwezig bij een voorstelling in het Theater Ulm.

Iphigénie en Tauride - Oxana Arkaeva als Iphigénie. (Foto: Ilja Mess)Gluck was niet gelukkig met de evolutie die de opera had doorgemaakt en waarbij de aandacht voor het drama steeds verminderde ten gunste van de persoonlijke roem van de zangers. In verschillende van zijn werken, de zogenaamde “reformopera’s”, probeert hij te breken met de heersende conventies en de opera terug te brengen tot zijn essentie: de vertoning van een drama. Samen met “Orfeo ed Euridice” en “Iphigénie en Aulide” is deze “Iphigénie en Tauride” een van de bekendste reformopera’s. Gluck componeerde overigens ook een niet onaardig aantal werken die wel beantwoordden aan de heersende conventies.

Hoewel hij, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Rossini, er niet bekend voor is, “leende” Gluck voor zijn “Iphigénie en Tauride” heel wat muziek uit vroegere werken zoals het ballet “Sémiramis” en de opera “La clemenza di Tito”. Eén nummer komt zowaar uit een werk van Bach. In tegenstelling tot de tradities bevat de opera slechts één kort “divertissement” wat er voor zorgde dat soms balletmuziek van andere componisten aan de partituur werd toegevoegd.

Hoewel de opera’s van Gluck in hun tijd een revolutie teweeg brachten, lijken ze toch minder goed te werken in de eenentwintigste eeuw. De lange recitatieven, het langzame tempo en vooral het gebrek aan drama (de herkenningsscène tussen Iphigénie en haar broer Orestes is bijna lachwekkend) werken slaapverwekkend voor een modern publiek.
Iphigénie en Tauride - Tomasz Kaluzni als Orestes en Alxander Schröder als Pylade. (Foto: Ilja Mess)Nochtans had Igor Folwil er in het Theater Ulm alles aan gedaan om een zo boeiend mogelijk spektakel op de planken te zetten. In een scène die gedomineerd wordt door een draaiplatform heeft hij een dramatische regie met een tijdloos karakter ontwikkeld die de muziek en het drama versterken. De voorhangen links en rechts op het toneel worden gebruikt om op te projecteren zodat op eenvoudige wijze steeds de juiste sfeer gecreëerd kan worden.

In tegenstelling tot wat vandaag gebruikelijk is, speelde het Philharmonische Orchester der Stadt Ulm op moderne instrumenten, wat naar ons aanvoelen het drama enkel ten goede kwam. Dirigent Daniël Montané leidde zijn orkest met vaste hand maar kon een paar verkeerde inzetten niet vermijden.

Muzikaal wordt de voorstelling gedomineerd door de Russische sopraan Oxana Arkaeva die een geloofwaardige, gepassioneerde Iphigénie neerzet. Met haar genuanceerde vertolking wordt het drama van haar personage tastbaar. Muzikaal komt ze het best tot haar recht in de talloze (en het dient gezegd, soms wat lange) recitatieven. Het vriendenpaar Orestes en Pylade vonden in de Poolse bariton Tomasz Kaluzni en de Duitse tenor Alexander Schröder een mooie mix van brute kracht en subtiliteit. Mooi waren ook de Poolse sopraan Katarzyna Jagiello als Diana en Kwang-Keun Lee die met veel autoriteit gestalte gaf aan Thoas, de slechterik van dienst.

Een mooie voorstelling door het Theater Ulm die misschien eerder geschikt is voor de liefhebber dan voor de geoefende luisteraar.

 Iphigénie en Tauride - Oxana Arkaeva als Iphigénie, Tomasz Kaluzni als Orestes en dames van het koor. (Foto: Ilja Mess)Er zijn nog voorstellingen op 11, 16, 25 april, 3, 25 en 31 mei 2014.
Een hint: volgend seizoen brengt het Theater Ulm met Cherubini’s “Medea” een interessante rariteit.

H.D. (Gepubliceerd op 30 maart 2014)

Foto's van boven naar onder:

1) Oxana Arkaeva als Iphigénie.
2) Tomasz Kaluzni als Orestes en Alxander Schröder als Pylade.
3) Oxana Arkaeva als Iphigénie, Tomasz Kaluzni als Orestes en dames van het koor.

Copyright foto's © Ilja Mess.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND