OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN MANNHEIM

STIFFELIO”

Nationaltheater MannheimOpera in drie bedrijven van Giuseppe Verdi op een tekst van Francesco Maria Piave naar het toneelstuk “Le pasteur, ou L'évangile et le foyer” van Émile Souvestre en Eugène Bourgeois. De wereldpremière had plaats in het Teatro Grande te Triëste op 16 november 1850. We zagen op 17 mei 2014 een voorstelling in het Nationaltheater te Mannheim.

Stiffelio - Sung Ha als Jorg, Martin Muehle als Stiffelio, Ludovica Bello als Dorotea en Galina Shesterneva als Lina. (Foto: Hans Jörg Michel)Heeft Verdi met “Stiffelio” ooit kans op slagen gehad? We vermoeden van niet. Het katholieke negentiende-eeuwse Italiaanse operapubliek zat waarschijnlijk niet te wachten op een opera over een predikant die zijn vrouw overspel vergeeft. De censuur greep in en de vertoonde versie was een flauw afkooksel van wat Verdi en Piave voor ogen hadden. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat de opera flopte. Uiteindelijk zou Verdi zijn partituur in 1856 intrekken en herwerken tot “Aroldo”, een werk dat een matig succes kende maar nu misschien wel de minst opgevoerde opera is van de componist. “Stiffelio” bleef zo onder het stof liggen tot 1968 toen een opvoering volgde op de ontdekking van een kopie van de partituur. Het zou uiteindelijk tot 1993 duren tot het in de Metropolitan Opera tot een uitvoering kwam op basis van een originele partituur van de componist en tenslotte werd in 2003 de “kritische” editie gepubliceerd. Sindsdien wordt de opera elk seizoen wel ergens opgevoerd.

Verdi werkte gelijktijdig aan “Stiffelio” en “Rigoletto” wat ervoor gezorgd heeft dat “boze tongen” beweren dat hij de beste muziek bewaarde voor het tweede werk. Zo zou een stuk muziek van “Caro nome” oorspronkelijk geschreven zijn voor de aria van Lina in “Stiffelio”. De opmerking lijkt echter onterecht. De muziek die Verdi voor “Stiffelio” schreef is erg vernieuwend en wijst al de weg naar wat zal eindigen in “Otello”: de perfecte fusie tussen drama en muziek. Opvallend is wel de afwezigheid van een aria voor de titelrol, een feit dat waarschijnlijk ook niet geholpen heeft bij de aanvaarding van de opera door het publiek.

Stiffelio - Galina Shesterneva als Lina, Martin Muehle als Stiffelio, Sung Ha als Jorg en koor. (Foto: Hans Jörg Michel)Regula Gerber trok voor haar enscenering in het Nationaltheater vooral de kaart van de sfeerschepping. Geen rekwisieten of opvallende decorstukken, slechts een zwart toneel met achteraan en op de grond een verlicht kruis. In deze verstikkende wereld speelt zich het menselijke drama af. Stiffelio zelf lijkt ook niet helemaal in deze wereld te passen en tracht zijn verantwoordelijkheid te ontlopen. Het is dan ook de vraag of de hereniging met Lina voor hem een goede zaak is of ze zijn vlucht uit deze dreigende gemeenschap niet net verhindert. Deze visie, ondersteund door een verzorgde personenregie is zeker verdedigbaar, gezien het open einde dat Verdi zijn opera geeft. Zeker, Lina wordt vergeven, maar we hebben er het raden naar hoe het nu verder zal gaan tussen haar en Stiffelio.

De Duits-Braziliaanse tenor Martin Muehle maakte grote indruk als Stiffelio. Hij geraakt moeiteloos boven orkest en koor zonder te forceren maar ook zonder dat de interpretatie verloren gaat. Tot het einde toe blijft hij met verbazend gemak zijn toch wel zware partij beheersen. Een naam om te onthouden. Eveneens sterk was de Mexicaanse bariton Jorge Lagunes als Stankar. Hij heeft de kwaliteiten van een echte Verdi-bariton, zij het dat hij wat meer speelt op volume dan op subtiliteit. Juhan Tralla was een perfecte Raffaele terwijl Peter Maruhn meer dan voldeed als Jorg.

We waren iets minder geestdriftig over de prestatie van de Russische sopraan Liudmilla Slepneva. Deze zangeres lijkt weinig affiniteit te hebben met dit repertoire. Weinig stijlgevoel dus en bovendien een schreeuwerige hoogte die bepaalde passages toch wat ontsierden.

Stiffelio - Martin Muehle als Stiffelio, Ludovica Bello als Dorotea en koor. (Foto: Hans Jörg Michel)Alois Seidlmeier gaaf een breed uitgesmeerde, dramatische vertolking met het orkest van het Nationaltheater. Helaas vielen bij het koor wat ongelijkheden te bespeuren.

Alles bij elkaar een schitterende voorstelling van een werk dat het zeker verdient om vaker opgevoerd te worden. Er zijn nog voorstellingen op 24 mei, 5 juni en 24 juli 2014. Bovendien wordt de productie hernomen tijdens het seizoen 2014/15.

HD. (Gepubliceerd op 19 mei 2014)

Foto's van boven naar onder:

1) Sung Ha als Jorg, Martin Muehle als Stiffelio, Ludovica Bello als Dorotea en Galina Shesterneva als Lina.
2) Galina Shesterneva als Lina, Martin Muehle als Stiffelio, Sung Ha als Jorg en koor.
3) Martin Muehle als Stiffelio, Ludovica Bello als Dorotea en koor.

Copyright foto's © Hans Jörg Michel.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND