OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN KEULEN

“SAMSON ET DALILA”

Oper KölnGrand Opéra in drie bedrijven en vier taferelen van Camille Saint-Saëns op een libretto van Ferdinand Lemaire, gebaseerd op het een verhaal uit het Oude Testament. De eerste uitvoering (in het Duits) vond plaats in het Grossherzogliches Theater te Weimar op 2 december 1877. We woonden op 23 maart 2014 een voorstelling bij in de Oper am Dom te Keulen.

Samson et Dalila - Samuel Youn als Oberpriester des Dagon en Ensemble. (Foto: Klaus Lefebvre)Hoewel “Samson et Dalila” de enige opera van Saint-Saëns is die nog af en toe opgevoerd wordt, schreef de componist meer dan tien opera’s. De meeste missen echter de nodige dramatiek om voor een modern publiek aantrekkelijk te zijn. Pogingen van instellingen als het Théâtre Impérial in Compiègne om werken als “Henry VIII” of “Etienne Marcel” op het speelplan te zetten, kenden geen navolging. Dit seizoen werd in Saint-Etienne nog de opera “Les barbares” concertant uitgevoerd en opgenomen voor CD.

De compositie van “Samson et Dalila”, aanvankelijk bedoeld als een oratorium en af en toe ook zo aanvoelend, liep niet echt van een leien dakje. Saint-Saëns liet het tweede bedrijf in beperkte kring opvoeren en was zo ontdaan door de reactie van het publiek dat hij het project staakte. Pas nadat hij bij een bezoek aan Weimar door Liszt aangemoedigd werd om verder te werken, besloot hij de opera te voltooien. Nadat het niet lukte om het werk in Frankrijk opgevoerd te krijgen, kon Saint-Saëns opnieuw op de steun van Liszt rekenen die “Samson et Dalila” in een Duitse vertaling liet opvoeren. Ondanks het initiële succes zou het nog een tiental jaren duren voor de opera elders opgevoerd werd. De eerste voorstelling in Frankrijk was op 31 oktober 1890 in het Eden-Theater in Parijs. Sindsdien is het, hoewel niet zo vaak opgevoerd, nog moeilijk weg te denken uit het repertoire van de operahuizen.

Samson et Dalila - Vesselina Kasarova als Dalila en Lance Ryan als Samson. (Foto: Klaus Lefebvre)Een conflict in Gaza tussen Filistijnen en Hebreeërs, we kunnen ons geen regisseur indenken die deze kans op actualisering zou laten liggen. De voorstelling die we zagen kadert in de herneming van een productie van Tilman Knabe die enkele jaren geleden voor de nodige opschudding zorgde door de expliciete aanwezigheid van seks en geweld. En inderdaad, in het eerste bedrijf worden de Filistijnse gevangenen verkracht en vervolgens vermoord, in het derde bedrijf zijn de rollen omgekeerd. Uiteraard ontbreken de nodige blote borsten niet. Misschien zijn we daarvoor al te veel afgestompt, maar de gebeurtenissen op het toneel stoorden ons niet echt – uiteindelijk is het verhaal van Samson niet bepaald vrolijk. Het gebrul van de figuranten overstemde soms de muziek en dat was dan wel weer hinderlijk.

Een Franse opera brengen met allemaal anderstalige solisten, het blijft een hachelijke onderneming, vooral als de rol van Dalila toevertrouwd wordt aan de Bulgaarse mezzo Vesselina Kasarova. Fysiek is ze perfect voor de rol en de verleidingsscène met Samson was meer dan geloofwaardig. Maar het is onduidelijk in welke taal ze zingt. Bovendien lijkt de stem te bestaan uit verschillende stukken die nauwelijks met elkaar verbonden zijn, wat ook het luisterplezier niet ten goede komt.

Als tegenspeler kregen we de Canadese tenor Lance Ryan voorgeschoteld. De rol stelt voor hem vocaal voor geen enkel probleem. Hij is een weinig subtiele zanger maar dit past dan weer mooi bij het personage. De bariton Samuel Youn is een overtuigend wraakzuchtige Hogepriester van Dragon en Roman Ialcic een goede Abimelech.

Muzikaal stond het geheel onder de leiding van Antonino Fogliani die de partituur aanpakte op de hem typische manier: veel tempo en dramatiek, geregeld ten koste van detail en subtiliteit. En laat dat bij deze productie nu net perfect bij de enscenering passen.

Samson et Dalila - Lance Ryan als Samson , Vesselina Kasarova als Dalila en Samuel Youn als Oberpriester des Dagon. (Foto: Klaus Lefebvre)Al bij al een degelijke, zij het niet uitzonderlijke vertoning door de Oper Köln. De voorstelling die we bijwoonden was de laatste van de reeks.

H.D. (Gepubliceerd op 24 maart 2013)

Foto's van boven naar onder:

1) Samuel Youn als Oberpriester des Dagon en Ensemble.
2) Vesselina Kasarova als Dalila en Lance Ryan als Samson.
3) Lance Ryan als Samson, Vesselina Kasarova als Dalila en Samuel Youn als Oberpriester des Dagon.

Copyright foto's © Klaus Lefebvre.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND