OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN HANNOVER

"UN BALLO IN MASCHERA"

Staatsoper HannoverOpera van Giuseppe Verdi op een tekst van Antonio Somma naar het libretto dat Eugène Scribe schreef voor “Gustave III ou le bal masqué” van Auber. De eerste opvoering had plaats op 17 februari 1859 in Teatro Apollo te Rome. Première van deze productie in de Staatsoper Hannover op 13 september 2013. Bijgewoonde voorstelling op 31 mei 2014.

Un ballo in maschera - Stefan Adam als Renato en Rafel Rojas als Riccardo. (Foto: Thomas M. Jauk)Wij kunnen gerust beweren dat Verdi zijn eerste, spontane scheppingsperiode met “Un ballo in maschera” heeft afgesloten. Zijn meest dierbare gevoelens komen in deze opera ruim aan bod. In de eerste plaats een romantische liefde, verborgen achter een waas van geheimzinnigheid die open bloeit tot een felle passie. Een grote rol vervult ook het vaderlands gevoel, terwijl de sfeer getekend wordt door mysterie, waarzeggerij en verborgen invloeden. Voor het eerst duiken in deze opera de trouwe vriendschapsbanden op die in “Don Carlo” hun culminatiepunt zullen vinden. Verdi vindt in deze opera ook een zekere humor terug, die hij sinds het fiasco van “Un giorno di regno” volkomen verloren had. Het kwintet met de lachende Riccardo in de eerste akte en het spottende koor van de samenzweerders in de tweede akte moeten voor het Romeinse publiek in 1859 als een ware verrassing overgekomen zijn. Maar het is vooral het vaderlands gevoel dat de première tot een laaiende triomf maakte. De Italianen wilden de Oostenrijkers uit hun land en de kreet “Viva Verdi” had een dubbele betekenis. Niet enkel de componist werd hierdoor gehuldigd, maar ook Vittorio Emmanuele Re D’ Italia.

Wij schreven vroeger al dat de Duitse operahuizen vaak Verdi niet “au sérieux” nemen. Ook de voorstelling die wij in Hannover bijwoonden was niet anders. Regisseur Olivier Tambosi had wel een visie, maar hield dat niet consequent vol.
Riccardo is hier een zo goed als stapelgekke monarch die van verkleedpartijen houdt, in het bijzonder van clowns. Zijn ganse entourage speelt het spelletje mee, in het bijzonder Oscar, die zelfs mee in zijn bed slaapt. Als de rechter in de eerste akte in gewone kledij de scène betreedt, wordt hij meteen door het ganse gezelschap overrompeld en in een clownspak gestoken. Hetzelfde lot ondergaat Renato die met tegenzin een groteske pruik moet opzetten. Het spelletje gaat maar door en ook als Riccardo in het tweede tafereel bij Ulrica uitgedost is als “Captain Hook”, heeft dat nog een zekere logica, tenslotte is hij daar incognito met zijn ganse gezelschap.
Un ballo in maschera - Francis Bouyer (alternerende bezetting) als Silvano, Rafael Rojas als Riccardo, Heather Engebretson(alternerende bezetting) als Oscar, Stefan Adam als Renato en koor. (Foto: Thomas M. Jauk)Maar in de tweede akte is het niet meer Riccardo die aan de touwtjes trekt, daar wordt het serieus en wordt heel dat clownesk gedoe tergend onzinnig. De derde akte was ook weinig overtuigend, behalve dat Renato nu eindelijk die dwaze pruik van zich afgooit: hij speelt het spelletje niet meer mee!
De laatste akte beantwoordde aan ieders verwachtingen. Riccardo zingt zijn aria voor een artiestenspiegel zoals Canio in “Pagliacci” en het gemaskerd bal zelf was een mooi bont spektakel.

Muzikaal hield de voorstelling ook enkele verrassingen in. Het Niedersächsisches Staatsorchester Hannover speelde bijzonder virtuoos. Dirigent Mark Rohde hield er soms langzame tempi op na. Dat ging dan ten koste van de spanning en de dynamiek, maar leverde in het orkest mooie klankbogen op waarbij de details van de orkestratie, vooral bij de lichte blazers, mooi tot uiting kwamen. Ook het koor bleek goed op dreef.

Als Amelia hoorden wij de licht dramatische sopraan Brigitte Hahn. Aanvankelijk leek zij een tekort aan resonantie te hebben, maar dat verbeterde vlug en zij wist ons te bekoren door haar stralende hoogte. De tenor Rafael Rojas was een wat wisselvallige Riccardo. Zijn stemtimbre is wel mooi, maar de hoogte was scherp en onaangenaam. Vooraf was er een aankondiging die wij niet begrepen, maar waarin zijn naam voorkwam. Waarschijnlijk was hij die avond niet te best bij stem.

Stefan Adam heeft niet het kruim van een echte Verdi-bariton, daarvoor is zijn timbre te licht en te kil. Hij zette wel een geloofwaardige Renato neer met een trefzekere hoogte en goed tekstbesef. Ina Yoshikawa was een pittige Oscar, maar Khatanu Mikaberidze stelde teleur als Ulrika. De stem klonk onzeker, met storende borsttonen.
Twee verdienstelijke bassen, Per Bach Nissen en Daniel Eggert, gaven gestalte aan de samenzweerders Samuel en Tom. Sungkon Kim was een opvallend goede Silvano.

Un ballo in maschera - Heather Engebretson (alternerende bezetting) als Oscar en Brigitte Hahn als Amelia. (Foto: Thomas M. Jauk)“Un ballon in maschera” is een opera die wel een stootje verdraagt en wij waren, ondanks de tekortkomingen van enkele solisten, tevreden met deze voorstelling.

Voor wie moderne ensceneringen voor lief neemt, kunnen wij deze productie zelfs aanraden.

Er zijn nog voorstellingen op 13/6/2014, 13/2, 15/2, 5/3 en 10/3/2015.

G.M. (Gepubliceerd op 2 juni 2014)

Foto's van boven naar onder:

1) Stefan Adam als Renato en Rafel Rojas als Riccardo.
2) Francis Bouyer (alternerende bezetting) als Silvano, Rafael Rojas als Riccardo, Heather Engebretson (alternerende bezetting) als Oscar, Stefan Adam als Renato en koor.
3) Heather Engebretson (alternerende bezetting) als Oscar en Brigitte Hahn als Amelia.

Copyright foto's © Thomas M. Jauk.

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND