OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN LONDEN

“DER ROSENKAVALIER”

English National Opera (ENO)Opera van Richard Strauss op een libretto van Hugo von Hofmannsthal. Gecreëerd in de Hofoper te Dresden op 26 januari 1911. Bijgewoonde première in de English National Opera (ENO) te London op 28 januari 2012.

Der Rosenkavalier - Sarah Connolly als Octavian en Sophie Bevan als Sophie (Foto: Clive Barda)Wij woonden vroeger al voorstellingen bij in de ENO en wij weten dus dat het even wennen is als je een Italiaanse of een Duitse opera in het Engels hoort zingen. Maar met “Der Rosenkavalier” hadden wij het toch bijzonder moeilijk. De Duitse tekst (of moeten wij zeggen de Weense tekst?) van Hugo von Hofmannstahl is zo sterk met de muziek verweven, ligt ons zo bekend in het oor, dat wij vaak in gedachten de oorspronkelijke tekst meezongen. Zo konden wij o.a. maar niet wennen aan het woord “boy” dat hier “Bub” vertaalde. Zing meer eens op het langoureuze thema van “Du bist mein Bub, du bist mein Schatz” de Engelse vertaling “you are my boy, you are my love”. De mooie zangerige “oe” klank verandert in een droge, donkere “o”. Niet enkel de poëzie gaat hierdoor verloren, zelfs het muzikale kleurenpallet wordt aangetast.

Dat wil niet zeggen dat wij van deze voorstelling niet genoten hebben. Wij waren zeker geboeid door de mooie, transparante orkestklank en de op details toegespitste muzikale leiding van Edward Gardner. Bij de zangers viel vooral de kordate en vocaal uitstekende Octavian van Sarah Connolly op. Wij kennen deze lichte mezzosopraan vooral als vertolkster van barokmuziek, maar ook met Richard Strauss kan zijn wonderwel overweg.Ook de nog zeer jonge lichte sopraan Sophie Bevan heeft zich tot nu toe vooral in het barokrepertoire geprofileerd. Wij vonden het een zonderlinge keuze om haar de rol van Sophie toe te vertrouwen. De stem heeft een smeuïg timbre, niet het “ijzerdraadje” dat vaak voor het jeugdige bruidje van Baron Ochs uitgekozen wordt. Wij vreesden dat de zwevende hoge noten bij het overhandigen van de roos in de tweede akte niet hun hemelse effect zouden bereiken, maar dat bleek ongegrond. Van deze dame zullen wij in de toekomst zeker nog horen.

Der Rosenkavalier - Amanda Roocroft als de Feldmarschallin (Foto: Clive Barda)Aan Amanda Roocroft hebben wij mooie herinneringen als een superieure Fiordiligi in “Cosi fan tutte” van Mozart. Voor de Feldmarschallin was haar lichte sopraanstem echter wat scherp en kleurloos. Zij miste karakter, gezag en de zo onmisbare uitstraling van de “grande dame”.
Ook aan John Tomlinson hebben wij bijzonder mooie herinneren, o.a. als Wotan in verschillende opvoeringen van “Der Ring des Nibelungen”. Maar dat is al meer dan tien jaar geleden, de zware Wagnerrollen hebben hun tol geëist en sindsdien heeft de stem veel aan klankschoonheid moeten inboeten.
Zelfs voor Baron Ochs, een rol die wel vaker door bassen op hun retour vertolkt wordt, heeft de stem niet meer genoeg draagkracht. Het klankvolume is er nog steeds, maar het is niet mooi meer, er wordt meer geroepen dan gezongen, de stem is onstabiel met een genepen hoogte. Jammer, want hij weet natuurlijk de rol nog goed te verkopen en aan het applaus te horen, valt hij nog steeds in de smaak bij het publiek.
Van de vele kleine rollen vermelden wij de lovenswaardige Italiaanse tenor van Gwyn Hughes Jones, de nog steeds welluidende bariton Andrew Shore als Faninal, Adrian Thompson en Madeleine Shaw als het vinnige intrigantenpaar Valzacchi en Annina.

De enscenering van David McVicar is niet nieuw. Het is een concept dat de originele kostumering respecteert en daarom al lovenswaardig. De ruime slaapkamer en de smaakvolle meubilering in de eerste akte ademen de “grandeur” en de “noblesse” van de Feldmarschallin, maar de ziltvlekken op de muren verraden een tekort aan geld om het degelijk te onderhouden. Dat hetzelfde decor behouden blijft voor de tweede en de derde aktes is natuurlijk zinloos. Faninal heeft wel geld en zijn paleis van “nouveau riche” in de tweede akte zou juist meer weelde met minder smaak moeten uitstralen. Voor de derde akte is het decor helemaal een miskleun. Ochs wil Mariandl versieren in een discrete, besloten omgeving en de derde akte miste dan ook de intieme, gemoedelijke sfeer van een “chambre séparée”. Wel werd er overtuigend en met veel zwier geacteerd.

Der Rosenkavalier - Sarah Connoly als Octavian en Amanda Roocroft als de Feldmarschallin (Foto: Clive Barda)De gezongen teksten werden ook in het Engels boventiteld en dat was een onmiskenbaar voordeel. Het origineel mag dan wel beter klinken, het Engels is alleszins - ook voor ons - beter verstaanbaar en duidelijker dan het proza van von Hoffmannsthal.

Er zijn nog voorstellingen op 1, 17, 24 en 27 februari 2012.

G.M. (Gepubliceerd op 31/1/2012)

Foto's van boven naar onder:

1) Sarah Connolly als Octavian en Sophie Bevan als Sophie.
2) Amanda Roocroft als de Feldmarschallin.
3) Sarah Connoly als Octavian en Amanda Roocroft als de Feldmarschallin.

Copyright foto's © Clive Barda.

TERUG NAAR KEUZELIJST ENGELAND