OPERA GAZET

RECENSIES

OPERAVOORSTELLINGEN IN FREIBERG

Mittelsächsisches Theater

“WUTHERING HEIGHTS”

Muziekdrama in een proloog en drie bedrijven van Carlisle Floyd. De componist stond zelf in voor het libretto en baseerde zich daarvoor op de gelijknamige roman van Emily Brontë. De creatie had plaats in de opera van Santa Fe op 16 juli 1958. We beleefden op 11 februari 2012 de Europese première in het Mittelsächsisches Theater te Freiberg.

Wuthering Heights - Susann Schultze als de geest en Mark Schreck als Mr. Lockwood (Foto: Detlev Müller)Amerikaanse componisten hebben nooit echt voet aan wal kunnen krijgen in Europa. Enerzijds kunnen ze niet terugblikken op de eeuwenlange tradities die op het oude continent leven. Anderzijds worden ze vaak ten onrechte in verband gebracht met een ander genre, de typische Amerikaanse musical. Ook Carlisle Floyd wordt in de Europese theaters zowat doodgezwegen, al vallen de laatste jaren een paar producties van zijn eerste opera “Susannah” te noteren. De eerste Europese productie die het Mittelsächsisches Theater, nota bene het oudste stadstheater ter wereld, dit seizoen op het toneel voert, heeft met andere woorden iets van een evenement. Getuige daarvan ook de videoboodschap van de componist en de aanwezigheid van een naast familielid in Freiberg. Overigens heeft het theater al een jarenlange traditie in het brengen van “opgegraven” werken zoals “Die Vögel” van Braunfels of “La Risurrezione” van Alfano.

Net als de meeste verfilmingen, baseerde Carlisle Floyd zijn opera op het eerste deel van Brontë’s roman, tot aan de dood van Cathy en dus zonder de wraakexpeditie van Heathcliff. Hij componeerde hierbij een expressieve, eigenzinnige partituur die eerder op het gevoel dan op het intellect werkt. Vooral zijn emotionele uitbarstingen in de trant van Puccini blijven bij. Vormelijk blijft het allemaal wat traditioneel met enkele aria’s, duetten en ensembles. Al bij al een partituur die wat “braafjes” aandoet, zeker als we kijken waar componisten als Berg of Schreker al decennia eerder mee bezig waren.

Wuthering Heights - Susanne Engelhardt als Isabelle, Alec Otto als Edgar, Lilia Milek als Cathy en Guido Kunze als Heathcliff (Foto: Detlev Müller)Het Mittelsächsisches Theater beschikt uiteraard niet over de financiële middelen van de grote theaters. Daarom moesten de hoge eisen die Floyd aan de enscenering van zijn opera stelt, creatief opgelost worden. We vonden het resultaat meer dan bevredigend. Middels een draaiplateau met in het midden een schuin vlak dat de vlaktes van Yorkshire voorstelt en eigenlijk de twee werelden van Cathy scheidt. Door het gebruik van de draaischijf waren de snelle decorwisselingen die het werk vraagt geen probleem. Het scènebeeld van Tilo Staudte was tijdloos maar de kostuums waren aangepast aan de periode van het originele verhaal. Regisseur Judica Semler zorgde voor een verzorgde peronenregie. Zij liet ook de geest van Cathy uit de proloog doorheen de opera terugkeren telkens wanneer Cathy’s gevoelens in conflict kwamen met haar gehuwde status, een idee die dramatisch goed werkte.

Dirigent Jan Michael Hortsmann is de drijvende kracht achter deze productie van “Wuthering Heights”, een partituur die hij al meer dan tien jaar geleden ontdekte en sindsdien altijd heeft willen opvoeren. Het is overigens geen eenvoudige taak om muziek te brengen die niemand zich kan herinneren ooit gehoord te hebben. Horstmann en zijn verdienstelijke Mittelsächsische Philharmonie wisten echter bijzonder te overtuigen.

Bij de prestaties van de solisten hadden we af en toe wat bedenkingen. In de eerste plaats vroegen we ons af waarom in dit kleine theater vrijwel ononderbroken “forte” gezongen werd. Om het geheel wat dramatischer te laten klinken? Om bepaalde onvolkomenheden te verbergen? Feit is dat het hoge volume na verloop van tijd vermoeiend wordt, niet alleen voor de solisten maar ook voor de toehoorder.

Wuthering Heights - Susann Schulte als de geest, Lilia Milek als Cathy en Guido Kunze als Heathcliff (Foto: Detlev Müller)De voorstelling die we zagen werd gedragen door de sopraan Lilia Milek als Cathy. Hoewel haar stem moeilijk als “dramatisch” bestempeld kan worden, is deze dame een echt “toneelbeest” en wist ze met haar persoonlijkheid het toneel steeds te domineren. De stem is wat scherp, maar voor deze rol hoeft dat geen nadeel te zijn. Haar tegenspeler, de bariton Guido Kunze als Heathcliff, had het wat moeilijk om zich naast Milek staande te houden. Niet alleen interpretatief kwam hij wat tekort, zijn enkel op kracht gestoelde stem ontbrak het aan muzikale nuances die toch belangrijk zijn bij dergelijk complex karakter. Die nuances vonden we dan weer wel terug bij Susanne Engelhardt die een pittige Isabella neerzette, bij Zsuzsanna Kakuk als een muzikale Nelly en bij Alec Otto die op een geraffineerde manier Edgar Linton vetolkte.

Hoewel we nooit de indruk hadden een meesterwerk ontdekt te hebben, biedt “Wuthering Heights” zeker niet de vergetelheid waar het werk in verdwenen lijkt. U kan het in elk geval nog gaan zien in Freiberg op 4, 6, 24, 27 maart, 8 april en 19 mei 2012.

H.D. (Gepubliceerd op 13 februari 2012)

Foto's van boven naar onder:

1) Susann Schultze als de geest en Mark Schreck als Mr. Lockwood.
2) Susanne Engelhardt als Isabelle, Alec Otto als Edgar, Lilia Milek als Cathy en Guido Kunze als Heathcliff.
3) Susann Schulte als de geest, Lilia Milek als Cathy en Guido Kunze als Heathcliff.

Copyright foto's © Detlev Müller

TERUG NAAR KEUZELIJST DUITSLAND